سیر تحول منبرهای چوبی ایران بر اساس تکنیک‌های ساخت و تزیین (دوره سلجوقی تا صفوی) | ||
| نگارینه هنر اسلامی | ||
| دوره 11، شماره 28، 1403، صفحه 157-177 اصل مقاله (2.69 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/nia.2025.7238.1827 | ||
| نویسنده | ||
| محمد مدهوشیان نژاد* | ||
| عضو هیت علمی گروه صنایع دستی دانشکده هنر دانشگاه الزهرا | ||
| چکیده | ||
| منابر ازجمله مهم‌ترین اجزای مسجد هستند که همواره در سمت راست محراب‌ها (به‌عنوان یک سنت از زمان پیامبر اکرم (ص) تا به‌حال) قرار می‌گیرند. با اینکه در طول دوران اسلامی ایران، مواد مختلفی در ساخت آنها به‌کار گرفته شده، اما به‌نظر می‌رسد که ماده چوب بیشترین فراوانی را در بین آنها دارا بوده است. از دوره سلجوقی تا صفوی، نمونه‌های گوناگونی از منبرهای چوبی در ایران ساخته شده است که لزوم واکاوی و بررسی آنها به‌منظور دستیابی به چگونگی سیر تحول فرمی، تکنیکی و تزئینی این عناصر فرهنگی، ضروری به‌نظر می‌رسد. با توجه به این موضوع هدف مقاله فوق، بررسی و توصیف اجزا، فرم و تکنیک‌های ساخت و تزیین در منبرهای چوبی ایران از دوره سلجوقی تا صفوی است. با توجه به این مسئله پرسشی که به ذهن متبادر می‌گردد این‌چنین است: ویژگی‌های فرمی، نقش و تکنیکی منبرهای چوبی ایران از دوره سلجوقی تا صفوی چگونه هستند. اطلاعات با پیمایش‌های میدانی و مطالعات کتابخانه‌ای، به روش توصیفی- تحلیلی تدوین شده‌اند. نتایج تحقیق نشان داد که، منبرسازان دوره سلجوقی روش‌های ساخت و تزئین معینی را دنبال نموده‌اند که در دوره ایلخانی با تغییراتی مانند: افزایش ارتفاع و اسکلت پنهان مواجه شده است. اما در دوره تیموری با کاهش ارتفاع، کیفیت ظرافت تزئینات ارتقا می‌یابد. و در دوره صفوی نیز، ساخت منبرها به روش استادکاران دوره سلجوقی با تنوع تزئینی مضاعف مشاهده شده است. درواقع، استفاده از فن گره‌چینی با نقوش هندسی، تنها موضوع مشترک منبرسازان دوره سلجوقی تا صفوی در ایران است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| منبر چوبی؛ سلجوقی؛ تیموری؛ صفوی؛ هنر اسلامی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 884 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 771 |
||