پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 370 |
| تعداد مقالات | 3,873 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,219,941 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,499,942 |
بررسی زبان قرآنی در تمهیدات و نامه های عین القضات همدانی | ||
| پژوهشنامۀ فرهنگ و ادبیات آیینی | ||
| مقاله 5، دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 8، مهر 1404، صفحه 91-114 اصل مقاله (633.03 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/jcrl.2025.8884.1195 | ||
| نویسندگان | ||
| هادی لطفی نیا1؛ مرتضی محسنی* 2؛ سیاوش حق جو2؛ رضا ستاری2 | ||
| 1دانشگاه مازندران دانشکده ادبیات و علوم انسانی و اجتماعی | ||
| 2دانشگاه مازندران | ||
| چکیده | ||
| زبان قرآن، مانند زبان دیگر متون مقدس، زبانی تأویلپذیر و دارای معانی عمیق وچندلایه است. ویژگیهایی مانند فصاحت و بلاغت، تنوّع در سبک، موسیقی وآهنگ، تمثیلی بودن، هماهنگی و انسجام متنی، اسلوبهای بیانی مختلف(تشبیه، استعاره، کنایه و مجاز)، تکرار هدفمند و ایجاز، از دیگر ویژگیهای این زبان به شمار میرود. شیفتگی عینالقضات به زبان قرآن سبب وحدت زبان او با زبان قرآن شده و کارکرد ذهنی و تلقی او از جهان، تأویل آیات قرآن است. در این مقاله، زبان قرآن در تمهیدات و نامههای عینالقضات به لحاظ موارد زیر بررسی شده : زبان تأویلی عینالقضات و ویژگیهای آن، زبان قرآن در ساختار عبارات و جملات فارسی تمهیدات و نامهها، نکات سبکی و بلاغی و اصطلاحسازی صوفیانه با الفاظ آیات، استفاده از زبان استعاری و تمثیلی برای تأویل حروف مقطعه و پویایی این حروف در دیدگاه وی، نوع بهرهبرداری از آیات پرتکرار صوفیانه و آیات کلیدی قرآن و استفاده از اصطلاحات عرفانی با اقتباس از آیات. بخشی ازدستاوردهای پژوهش، ناظر بر این است که عینالقضات در تمهیدات و نامهها با استفاده از زبان شطحی و بیان نقیضی و زبان پارادوکسی آیات را تاویل کرده است و با اضافههای تشبیهی و استعاری با آیات تصویرگریهای منحصر بهفردی خلق کرده که این خود، یک برجستگی سبکی در نثر قرآنی اوست و در تأویل حروف مقطعه نیز از زبان تمثیلی و استعاری کمک گرفته و در تأویل این حروف از آیات محکم برای تفسیر متشابهات بهره برده و اینکه با الفاظ و عبارات قرآن اصطلاحات صوفیانه خلق کردهاست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تأویل؛ زبان قرآن؛ عینالقضات همدانی؛ تمهیدات؛ نامهها | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم. (۱۳۶۸). ترجمه عبدالمحمد آیتی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
ابوزید، نصرحامد.) ۱۳۸۰(. معنای متن. ترجمهی مرتضی کریمی نیا. تهران: طرح نو.
افراسیابی، غلامرضا. (۱۳۷۲). سلطان العشاق. شیراز: دانشگاه شیراز.
ایزوتسو، توشیهیکو. (۱۳۷۴). خدا و انسان در قرآن. ترجمهی احمدآرام. تهران: فرهنگ.
برتون، آندره. (۱۹۹۳م/۱۴۰۲). سرگذشت سوررئالیسم. مترجم عبدالله کوثری. تهران: نی.
پورنامداریان، تقی. (۱۳۹۶). رمز و داستانهای رمزی درادب فارسی، چاپ نهم، تهران: علمی و فرهنگی.
تقوی کوتنایی، علیرضا. (۱۳۹۹). بررسی مقایسه ای نگرش هرمونتیکی عینالقضات همدانی و پل ریکور. دانشگاه مازندران: رسالهی مقطع دکتری ادبیات.
خرمشاهی، بهاءالدین. (1376). قرآنپژوهی. تهران: ناهید.
ساجدی، ابوالفضل. (۱۳۹۲). زبان قرآن. تهران: سمت.
ساقی، محمد. (۱۳۹۸). بررسی شیوههای تأثیرپذیری از قرآن و حدیث در آثار فارسی عینالقضات. دانشگاه نیشابور: پایاننامهی کارشناسی ارشد ادبیات فارسی.
سیدی، سیدحسین. (۱۴۰۱). نظریهی متن در تمدن اسلامی. مشهد: دانشگاه فردوسی.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (۱۳۹۲). زبان شعر در نثر صوفیه. تهران: سخن.
شمس قیس رازی. (۱۳۳۸). المعجم فی معاییر أشعار العجم، مصحح مدرس رضوی. تهران: کتابفروشی تهران.
شمیسا، سیروس. (۱۳۷۳). معانی. چاپ اول. تهران: میترا.
عباسی، اکرم. (۱۳۹۴). تحلیل توازنهای کلامی در تمهیدات عینالقضات همدانی. دانشگاه اصفهان: پایاننامهی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی.
علویمقدم، مهیار. (۱۳۹۷). مطالعات ادبی هرمونتیک متن شناختی. تهران: سخن.
فراستخواه، مقصود. (۱۳۷۶). زبان قرآن. تهران: قلم.
فولادی، علیرضا. (۱۳۸۷). زبان عرفان. تهران: فراگفت.
کریمینیا، مرتضی. (۱۴۰۱). زبان قرآن تفسیر قرآن. مجموعه مقالات قرآنپژوهی غربیان. تهران: هرمس
مایل هروی، نجیب. (۱۳۷۴). خاصیت آینگی. تهران: نشر نی.
محبتی، مهدی. (۱۳۸۷). از معنا تا صورت. (دو جلد). تهران: سخن.
میرباقری فرد، علیاصغر. (۱۳۸۹). «بررسی و تحلیل زبان عرفانی در آثار عینالقضات همدانی». پژوهشهای فلسفی-کلامی. س12. ش 1و 2. پیاپی 45-46.
نوروزپور، لیلا. (۱۳۹۴). «تأویل آیات قرآن در تمهیدات». ادبیات عرفانی و اسطورهشناختی. س 14. ش 53. صص 321-354.
همدانی، عینالقضات. (۱۳۴۱). تمهیدات. تصحیح عفیف عسیران. تهران: دانشگاه تهران.
همدانی، عینالقضات. (۱۳۷۷). نامهها. ۳ ج. شرح و تصحیح: علی نقی منزوی و عفیف عسیران. تهران: اساطیر. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 243 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 87 |
||
نماد الکترونیک
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب