پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 354 |
| تعداد مقالات | 3,735 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,939,636 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,312,157 |
شفاجویی آیینی و اعتقادی در فرهنگ و ادبیات عامه | ||
| پژوهشنامۀ فرهنگ و ادبیات آیینی | ||
| مقاله 3، دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 8، مهر 1404، صفحه 43-66 اصل مقاله (619.17 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/jcrl.2025.8610.1179 | ||
| نویسندگان | ||
| علی جهانشاهی افشار* ؛ نجمه حسینی سروری؛ نسرین فلاح | ||
| دانشیار بخش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید باهنر کرمان | ||
| چکیده | ||
| شفاجویی آیینی و اعتقادی ارزش های مرسوم درمیان معتقدان در طول تاریخ بوده است و هنوز نیز در سطحی محدودتر از گذشته رواج دارد. پژوهش حاضر، کاربردی است و با هدف بررسی شفاجویی آیینی و اعتقادی در فرهنگ عامه انجام شده است. دادههای این پژوهش به شیوۀ کتابخانهای فراهم شده است و نویسنده، شفاجویی اعتقادی را در فرهنگ عامه بر مبنای متون ادبی ، سفرنامهها و مجموعههای کتب فرهنگ عامه به روش توصیفی-تحلیلی کاویده است. باورمندان و معتقدان مذهبی به هنگام درد و بیماری در کنار درمانهای تجربی معمول با توسل به اوراد و اذکار، اشخاص و عناصر و بقاع متبرک و یا انجام برخی اعمال، پیشگیری یا کاهش درد و رنج حاصل از بیماری و یا شفا را جستوجو میکنند و بنابر اعتقاد صادق به خداوند و روش و رویکرد خود و نیز، تأثیر روان بر جسم، توفیق چشمگیر را برای خود رقم میزنند. با توجه به یافتهها چنین استنتاج میشود که نیروی اعتقادی میتواند در پیشگیری از بیماری، مقاومت در برابر عوارض آن و نیز افزایش تحمل روانی و درمان افراد مؤثر باشد؛ ازین رو، تقویت بینش اعتقادی و برنامهریزی مبنی بر آموزش خانوادهها ضروری مینماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بیماری؛ شفای مذهبی؛ فرهنگ و ادبیات عامه؛ مقدّسان و مقدّسات؛ اعمال مقدّس | ||
| مراجع | ||
|
ابراهیمی، معصومه. (1387). «تربت». در دایرةالمعارف بزرگ اسلامی. زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی. تهران: بنیاد دایرةالمعارف بزرگ اسلامی. ج 14. صص 744 و 745.
استوری، جان. (۱۳۸۹). مطالعات فرهنگی درباره فرهنگ عامه. ترجمۀ حسین پاینده. تهران: آگه.
اسدیگوکی، محمدجواد. (1379). فرهنگ عامیانۀ مردم گلباف. کرمان: مرکز کرمانشناسی.
اعتمادالسلطنه، محمدحسنخان. (1367). تاریخ منتظم ناصری. تصحیح محمداسماعیل رضوانی. ج 3. تهران: دنیای کتاب.
اورسل، ارنست. (1353). سفرنامۀ اورسل (1882 میلادی). ترجمۀ علیاصغر سعیدی. تهران: زوّار.
اوستا )کهنترین سرودههای ایرانیان(. (1387). پژوهش جلیل دوستخواه.ج 2. تهران: مرواید.
اولئاریوس، آدام. (1379). سفرنامۀ اولئاریوس. ترجمۀ حسین کردبچه. تهران: هیرمند.
باقریخلیلی، علیاکبر. (1382). فرهنگ اصطلاحات طبی در ادب فارسی. بابلسر: دانشگاه مازندران.
بختیاری، محمدرضا. (۱۳۸۶). فولکلور و ادبیات عامه. ارومیه: ادیبان.
بروگش، هنریش. (1368). سفر به دربار سلطان صاحبقران (1859-1861). ترجمه محمود کردبچه. تهران: اطلاعات.
بلاغی، عبدالحجّت. (1369). تاریخ نائین. تهران: بینا.
بلوکباشی، علی. (1384). «پزشکی: پزشکی عامه»، منتشر شده در دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج 13. تهران: مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی.
بیشاب، ایزیلا. (۱۳۷۵). از بیستون تا زردکوه بختیاری. ترجمۀ محراب امیری. تهران: سهند- آنزان.
پرویزی، رسول. (1357). شلوارهای وصلهدار. تهران: جاویدان.
پورداود، ابراهیم. (1347). یشتها، ج 1. تهران: دانشگاه تهران.
پولاک، یاکوب ادوارد. (1368). ایران و ایرانیان. ترجمۀ کیکاووس جهانداری. تهران: خوارزمی.
تمیمداری، احمد (1390). فرهنگ عامه. تهران: مهکامه.
جان، صدیقه و ترکی، محمدرضا. (1378). «درخت در اساطیر کهن». مجلۀ شعر. ش 26. صص 141-145.
جونز، الیسون. (1389). فرهنگ لاروس: اشاره و ریشهیابی در فولکلور جهان. ترجمۀ منیرۀ احمدسلطانی. تهران: روزگار.
چریکف، مسیو. (1379). سیاحتنامۀ مسیو چریکف. ترجمۀ آبکار مسیحی. به کوشش علیاصغر عمران. تهران: امیرکبیر.
حافظ. (1390). دیوان. تصحیح محمد قزوینی و قاسم غنی. تهران: زوار.
حبیبی، علیرضا و حسنزادهمیرعلی، عبدالله. (1400). «جامعهشناسی شعر آیینی در ایران؛ مطالعۀ موردی: شعر معاصر فارسی چهار دهۀ اخیر ادبیات و زبانها». بهار ادب. ش 64. صص 2-16.
خاقانی شروانی. (1388). دیوان. تصحیح ضیاءالدین سجادی. تهران: زوّار.
خانی (مهروش)، حامد (فرهنگ). (1390). «سیر تحول مفهوم حرز در فرهنگ اسلامی». پژوهشنامۀ تاریخ تمدن اسلامی . د44. ش 1. پیاپی 92. صص 65-83.
خلعتبری لیماکی، مصطفی. (1387). آب، آیینها و باورهای مربوط به آن در فرهنگ عامه. تهران: صداو سیمای جمهوری اسلامی ایران، مرکز تحقیقات.
خلف تبریزی، محمدحسین. (بیتا). فرهنگ فارسی برهان قاطع. تهران: خرد-نیما.
خوشنودان، طیبه. (1390). بررسی فرهنگ و آداب و رسوم مردم در ده سفرنامه برگزیدۀ اعصار افشاریه، زندیه و قاجاریه. پایاننامه کارشناسی ارشد. سبزوار: دانشگاه تربیت معلم.
درویشیان، علیاشرف. (1358 الف). آبشوران. تهران: شبگیر.
درویشیان، علیاشرف. (1358ب). از این ولایت. تهران: شبگیر.
درویشیان، علیاشرف. (1390). سالهای ابری. 4 ج. تهران: چشمه.
دوبوکور، مونیک. (1373). رمزهای زندۀ جان. ترجمۀ جلال ستّاری. تهران: مرکز.
ذوالفقاری، حسن. (1394). زبان و ادبیات عامۀ ایران. تهران: سمت.
ذوالفقاری، حسن و شیری، علیاکبر. (1394). باورهای عامیانه مردم ایران. تهران: چشمه.
زمرّدی، حمیرا. (1381). «تجلّیات قدسی درخت». ضمیمه مجلۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران. د 4 و 5. صص 197-209.
سرنا، کارلا. (1362). سفرنامۀ مادام کارلاسرنا (آدمها و آیینها در ایران). ترجمۀ علیاصغر سعیدی. تهران: زوار.
سرنا، کارلا. (1363). مردم و دیدنیهای ایران (سفرنامۀ کارلا سرنا). ترجمۀ غلامرضا سمیعی. تهران: نشر نو.
سعدی. (1389). بوستان (سعدینامه). تصحیح غلامحسین یوسفی. تهران: خوارزمی.
سعیدیمدنی، محسن. (1385). درآمدی بر مردمشناسی اعتقادات دینی. یزد: دانشگاه یزد.
سنندجی، شکرالله بن عبدالله. (1375). تحفۀ ناصری در تاریخ جغرافیای کردستان. تصحیح حشمتالله طبیبی. تهران: امیرکبیر.
شاردن، ژان. (1372). سفرنامه شوالیه شاردن، ترجمۀ اقبال یغمایی. 4ج. تهران: توس.
شکورزاده، ابراهیم. (1346). عقاید و رسم عامۀ مردم خراسان. تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
صرفی، محمدرضا. (1391). باورهای مردم کرمان. کرمان: دانشگاه شهید باهنر کرمان.
طالبوف، عبدالرحیم. (1346). کتاب احمد. تهران: سازمان کتابهای جیبی.
طاهری، علیرضا. (1390). «درخت مقدس، درخت سخنگو و روند شکلگیری نقش واق». باغ نظر. مرکز پژوهشی هنر معماری و شهرسازی نظر. ش 19. س 8. صص 43-54.
طبرسی، فضل بن حسن. (1395ق). مجمع البیان. تهران: مکتبة الاسلامیه.
ظهیری سمرقندی. (1381). سندبادنامه. تصحیح: محمدباقر کمالالدینی. تهران: میراث مکتوب.
فریزر، جیمز بیلی. (1364). سفرنامۀ فریزر معروف به سفر زمستانی از مرز ایران تا تهران و دیگر شهرهای ایران. ترجمه و حواشی از منوچهر امیری. تهران: قومس.
فریزر، جیمز جورج. (1387). شاخه زرین. ترجمه کاظم فیروزمند. تهران: آگاه.
فلور، ویلم. (1386). سلامت مردم در ایران قاجار. ترجمۀ ایرج نبیپور. بوشهر: دانشگاه علوم پزشکی.
فووریه، ژوآنس. (1385). سه سال در دربار ایران. ترجمۀ عباس اقبال آشتیانی. تهران: علم.
کاویانیپویا، حمید. (1401). تاریخ پزشکی ایران باستان. تهران: طب سنتی ایران.
کتیرایی، محمود. (1378). از خشت تا خشت. تهران: ثالث.
کرباسیراوری، علی. (1365). فرهنگ مردم راور. تهران: بنیاد نیشابور.
کرمیبلداجی و همکاران. (1398). «اثربخشی دعادرمانی بر کاهش عقاید ناکارآمد نوجوان دارای مشکلات تحصیلی». روانشناسی و دین. س 12. ش 46. صص 37-49.
کریستنسن، آرتور. (1368). ایران در زمان ساسانیان. ترجمۀ غلامرضا رشید یاسمی. تهران: دنیای کتاب.
گوبینو، ژوزف آرتور. (1383). سه سال در آسیا: سفرنامۀ کنت دوگوبینو (1855-1858). ترجمۀ عبدالرضا هوشنگ مهدوی. تهران: قطره.
گودرزی، محمد. (1389). فرهنگ و ادبیات عامیانۀ مردم بروجرد. پایاننامه کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
گیدنز، آنتونی. (1389). جامعهشناسی. ترجمۀ حسن چاوشیان. تهران: نشر نی.
لایارد، سراوستن هنری. (1367). سفرنامۀ لایارد یا ماجراهای اولیه در ایران. ترجمۀ مهراب امیری. بیجا: وحید.
لکزایی، مهدی. (1398). «شفای مقدس در یونان و ایران باستان». پژوهشهای ادیانی. د 7. ش 13. صص 145-163.
ماساهارو، یوشیدا. (1373). سفرنامه یوشیدا ماساهارو. ترجمه دکتر هاشم رجبزاده با همکاری ی، نیئییا. مشهد: آستان قدس رضوی.
ماسه، هانری. (2535). معتقدات و آداب ایرانی. ترجمۀ مهدی روشنضمیر. تبریز: تاریخ و فرهنگ و ایران.
المتقی الهندی، علاءالدین علی بن حسامالدین. (1401ق). کنزالعمّال فی سنن الاقوال و الحوال. تحقیق حیانی، صفوۀالسقا. بیجا: مؤسسه الرساله.
متین، پیمان. (1389). انسانشناسی در پزشکی: آشنایی با انسانشناسی در پزشکی. تهران: سفیر اردهال.
مجلسی، محمدباقربنمحمدتقی. (1403ق). بحـار الانوار الجامعـة لـدرر أخبـار الأئمـة الأطهـار، ج 82 و 91. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
مشتاقی نائینی، علیبن محمد (1366). گزارش کویر: سفرنامۀ صفاءالسلطنۀ نائینی (تحفه الفقراء). به اهتمام محمد گلبن. تهران: اطلاعات.
ملکراه، علیرضا. (1385). آیینهای شفا: مباحثی در مردمشناسی پزشکی: جنگ، قدرت و بیماری. تهران: سازمان میراث فرهنگی و نشر افکار.
موریه، جیمز جاستینین. (1386). سفرنامۀ جیمز موریه. ترجمۀ ابوالقاسم سری. تهران: توس.
مؤیدمحسنی، مهری. (1381). فرهنگ عامیانۀ سیرجان. کرمان: مرکز کرمانشناسی.
خانلرخان (میرزا خانلرخان). (1351). سفرنامۀ خانلرخان اعتصامالملک. تهران: منوچهر محمودی.
میرصادقی، جمال و میرصادقی، میمنت. (1377). واژهنامۀ هنر داستاننویسی. تهران: کتاب مهناز.
ناس، جان. (1390). تاریخ جامع ادیان، ترجمه علیاصغر حکمت. تهران: علمی و فرهنگی.
ناشناس. (1225 ق). طالعنامۀ مردان و زنان. [نسخۀ خطی دیجیتالی] کتابخانه ملی، شناسه کتاب 1069499.
ناصرخسرو قبادیانی. (1373). دیوان. جهانگیر منصور. تهران: نگاه و نشر علم.
نجمالملک، میرزا عبدالغفّار. (1385). سفرنامۀ خوزستان. به کوشش سیدمحمد دبیرسیاقی. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
نواب تهرانی، میرزا نوّاب. (1376). دستور الاعقاب [رسالهای انتقادی و سیاسی از اوایل عصر قاجار]. تصحیح و اهتمام سیدعلی آلداود. تهران: تاریخ ایران.
هدایت، صادق. (1342). سگ ولگرد. تهران: امیرکبیر.
هدایت، صادق. (1356الف). سه قطره خون. تهران: جاویدان.
هدایت، صادق. (1356ب). علویه خانم و ولنگاری. تهران: جاویدان.
هدایت، صادق. (1357). نیرنگستان. تهران: جاویدان.
هدایت، صادق. (1377). سایه روشن. تهران: روزگار.
هدایت، صادق. (1378). فرهنگ عامیانۀ مردم ایران. به کوشش جهانگیر هدایت. ج2. تهران: چشمه.
هدایت، صادق. (1383). گزیدۀ داستانهای صادق هدایت. تهران: کاروان.
هدایت، صادق. (2536). علویه خانم و ولنگاری. تهران: جاویدان.
ویلز، چارلز جیمز. (1368). ایران در یک قرن پیش (سفرنامۀ دکتر ویلز). ترجمۀ غلامحسین قراگوزلو. تهران: اقبال.
ویلس، چارلز جیمز. (1363). تاریخ اجتماعی ایران در عهد قاجاریه. ترجمۀ سیدعبدالله، به کوشش حمید دودانگه و مهرداد نیکنام. تهران: زرین. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 505 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 61 |
||
نماد الکترونیک
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب