ارزیابی تحمل به تنش خشکی لاینهای امید بخش نخود (Cicer arietinum L.) با استفاده از شاخصهای مقاومت به خشکی | ||
| تنشهای محیطی در علوم زراعی | ||
| مقاله 6، دوره 11، شماره 2، 1397، صفحه 289-299 اصل مقاله (507.92 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/escs.2018.420.1079 | ||
| نویسندگان | ||
| اکبر شعبانی1؛ علیرضا زبرجدی* 2؛ علی مصطفایی3؛ محسن سعیدی2؛ سید سعید پورداد4 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه رازی | ||
| 2دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه رازی | ||
| 3استاد، بخش ایمونولوژی، مرکز تحقیقات بیولوژی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه. | ||
| 4استاد معاونت موسسه تحقیقات دیم کشور- کرمانشاه | ||
| چکیده | ||
| با توجه به سطح زیر کشت دیم نخود، خشکی ازجمله عواملی است که بهطورجدی تولید و کیفیت نخود را تحت تأثیر قرار میدهد؛ بنابراین رسیدن به ژنوتیپ های متحمل خشکی موردتوجه محققین است. بهمنظور بررسی تنوع ژنتیکی و تحمل به خشکی لاینهای پیشرفته نخود، تعداد 64 ژنوتیپ نخود در قالب طرح لاتیس ساده با دو تکرار در شرایط تنش و عدم تنش رطوبتی در معاونت مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم سرارود کرمانشاه درسال زراعی 93-1392 مورد آزمایش قرار گرفتند. شاخصهای تحمل تنش (STI)، شاخص میانگین بهره وری (MP)، میانگین هندسی بهره وری (GMP)، حساسیت به تنش (SSI)، میانگین هارمونیک (HAM)، شاخص عملکرد (YI) و شاخص تحمل تنش تغییریافته (K1, K2) بر اساس عملکرد دانه در هر دو شرایط محاسبه گردید. همچنین از روش امتیازدهی تحمل تنش (STS) بهمنظور گزینش ژنوتیپها بر مبنای کلیه شاخصها استفاده شد. مطالعه همبستگی ساده بین عملکرد در شرایط تنش، عدم تنش و شاخصهای مقاومت نشان داد که عملکرد در دو شرایط با شاخصهای تحمل تنش، میانگین هندسی بهره وری، میانگین هارمونیک، شاخص عملکرد و تحمل تنش تغییریافته همبستگی مثبت و معنیداری داشتند. بنابراین این شاخصها برای شناسایی ژنوتیپهای با عملکرد بالا مناسب میباشند که از بین آنها STI به عنوان مناسبترین شاخص جهت ترسیم نمودار سهبعدی در نظر گرفته شد. روش ترسیمی سهبعدی و بای پلات باعث گروه بندی ژنوتیپ های متحمل و غیر متحمل گردید بهطوریکه ژنوتیپهای FLIP 08-42C، عادل، آزاد و FLIP 08-35C با قرار گرفتن در مجاورت بردارهای مربوط به شاخص های مهم مقاومت (STI, MP, GMP) و قرار گرفتن در گروه A از پتانسیل تولید بالا و حساسیت پائین به خشکی برخوردار بودند. همچنین با توجه به نتایج روش امتیازدهی تحمل تنش (STS) ژنوتیپ های فوق نسبت به سایر ژنوتیپ ها دارای تحمل بیشتری به تنش خشکی بودند. در تجزیه به مؤلفه های اصلی، دو مؤلفه اصلی اول 98.437 درصد از کل واریانس را توجیه نمودند. درنهایت با توجه به وجود تنوع ژنتیکی بین ژنوتیپهای موردبررسی ازنظر تحمل به تنش خشکی، میتوان از آنها در برنامه های اصلاحی استفاده نمود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تنش رطوبتی؛ روش امتیازدهی تحمل تنش (STS)؛ مؤلفه های اصلی؛ نخود | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,536 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,130 |
||