بررسی سازگاری و پایداری عملکرد دانه لاینهای گندم دوروم تحت شرایط دیم با استفاده از GGE بایپلات و AMMI | ||
| تنشهای محیطی در علوم زراعی | ||
| مقاله 3، دوره 11، شماره 2، 1397، صفحه 241-260 اصل مقاله (738.31 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/escs.2018.381.1075 | ||
| نویسندگان | ||
| بهزاد صادق زاده* 1؛ رضا محمدی2؛ حسن احمدی3؛ غلامرضا عابدیاصل4؛ ملکمسعود احمدی5؛ مهناز محمدفام1؛ نوذر بهرامی2؛ محمدشریف خالدیان3؛ علیاکبر ناصریان5 | ||
| 1موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران. | ||
| 2موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، معاونت سرارود، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سرارود، ایران. | ||
| 3مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران. | ||
| 4مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران. | ||
| 5مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان شمالی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیروان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| بررسی اثر متقابل ژنوتیپ در محیط قبل از معرفی ارقام جدید پایدار و سازگار ضروری است. بهمنظور ارزیابی کارایی استفاده از GGE بایپلات و AMMI در مطالعه پایداری و سازگاری عملکرد دانه لاینهای گندم دوروم در مناطق دیم معتدل و سرد، تعداد 17 ژنوتیپ پیشرفته دوروم به همراه شاهدها (ساجی، زردک و سرداری) به مدت سه سال زراعی (93-1390) در مناطق مراغه، سرارود، قاملو، اردبیل و شیروان در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در 3 تکرار تحت شرایط دیم کشت شدند. بر اساس نتایج تجزیه واریانس مرکب، بین محیطها، ژنوتیپها و اثر متقابل ژنوتیپ در محیط اختلاف آماری معنیداری مشاهده گردید. بزرگی اثرات اصلی برای محیط، ژنوتیپ و اثر متقابل ژنوتیپ در محیط به ترتیب 80 درصد، 4 درصد و 9 درصد مجموع مربعات کل بود. میزان پوشش سبز، تیپ رشد زمستانه، شاخص زراعی و ارتفاع گیاه همبستگی مثبت با عملکرد دانه داشته، ولی همبستگی عملکرد با صفات تعداد روز تا خوشهدهی و رسیدگی منفی بود. بر اساس نتایج GGE بایپلات، محیطها به سه گروه و ژنوتیپها به چهار گروه تفکیک شدند. ارزیابی پایداری ژنوتیپها با استفاده از آماره پایداری امی (ASV) و GGE بایپلات نشان داد لاینهایی نظیر راسکون در مناطق سردی مثل مراغه، قاملو و اردبیل میتوانند منبع ژنتیکی مطلوبی برای معرفی ارقام جدید دوروم باشند. نتایج AMMI و شاخص پایداری امی (ASV) در مقایسه با نتایج GGE بایپلات نشان داد تمامی این شاخصها از پتانسیل خوب برای ارزیابی پایداری عملکرد ژنوتیپها برخوردار بوده ولی GGE بایپلات بسیار کاربردیتر بوده و میتواند بهصورت گستردهای در بررسی ژنوتیپها در مناطق و سالهای متعدد در برنامههای اصلاح غلات بکار گرفته شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آزمایشات ناحیهای عملکرد؛ پارامترهای پایداری؛ اثر متقابل ژنوتیپ × محیط؛ گندم دوروم دیم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,747 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,312 |
||