بررسی کاربرد سطوح مختلف سولفات پتاسیم بر عملکرد و اجزای عملکرد جو بدون پوشینه (Hordeum vulgare L.) تحت تأثیر دورهای مختلف آبیاری | ||
| تنشهای محیطی در علوم زراعی | ||
| مقاله 4، دوره 10، شماره 2، 1396، صفحه 213-223 اصل مقاله (568.19 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/escs.2017.578 | ||
| نویسندگان | ||
| احمد رضا دهقانی تفتی* 1؛ حسین شمسی2؛ ابوالفضل مروتی2؛ محمد جواد بابائی زارچ3؛ محمدحسن دهقانی تفتی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری زراعت، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه بیرجند. | ||
| 2استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی میبد | ||
| 3دانشجوی دکتری زراعت، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه بیرجند | ||
| 4کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی میبد | ||
| چکیده | ||
| مقدمه تنش خشکی یکی از مهمترین تنشهای محیطی است که نهتنها در ایران بلکه در سراسر جهان منجر به کاهش عملکرد گیاهان زراعی بهخصوص غلات شده است. یکی از راهکارهای افزایش مقاومت گیاهان زراعی به تنشهای محیطی همچون تنش خشکی استفاده از مواد مغذی، بهخصوص پتاسیم است. پتاسیم یکی از عناصر ضروری برای رشد گیاه میباشد. این عنصر یک ماده غذایی چندکاره در گیاه بوده که فرآیندهای متابولیکی مثل فعال کردن آنزیم، کنترل اسمزی، تولید و تقسیم کربوهیدراتها و تعادل آنیونها با کاتیونها را بر عهده دارد. مواد و روش ها با هدف بررسی اثرات دورهای مختلف آبیاری و کاربرد مقادیر مختلف کود پتاسیم در خاک، بر عملکرد و اجزای عملکرد جو بدون پوشینه، آزمایشی با کرتهای خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد میبد استاد یزد در سال 1388 انجام گرفت. تیمارهای آزمایش شامل سه دور مختلف آبیاری شامل 7، 14 و 21 روز یکبار (کرته ای اصلی) و چهار سطح کاربرد کود سولفات پتاسیم شامل صفر، 100، 200، 300 کیلوگرم در هکتار (کرتهای فرعی) بود. در پایان فصل رشد، عملکرد دانه، کاه و کلش و بیولوژیک و همچنین اجزای عملکرد دانه شامل تعداد پنجه بارور و تعداد دانه در سنبله و وزن هزار دانه جو بدون پوشینه اندازهگیریشد. یافته ها نتایج نشان داد بیشترین عملکرد و اجزای آن در تیمار 7 روز یکبار آبیاری بهمیزان 3147 کیلوگرم در هکتار حاصلشده که با افزایش دور آبیاری به 14 و 21 روز یکبار به ترتیب با کاهش 12 و 43 درصدی بهمیزان 2761 و 1792 کیلوگرم در هکتار رسیده است. همچنین کاربرد کودهای پتاسیمیتوانست خصوصیات زراعی گیاه را از جنبههای مختلف بهبود بخشد و اثرات منفی تنش خشکی را کاهش دهد. نتایج مقایسه میانگین سطوح مختلف سولفات پتاسیم نشان داد که افزایش کاربرد کود پتاسه از صفر به 300 کیلوگرم در هکتار تأثیر مثبتی بر عملکرد داشته است؛ اما بین کاربرد 200 و 300 کیلوگرم در هکتار پتاسیم تفاوت معنیداری در عملکرد دانه مشاهده نشد. در تیمار کاربرد 200 کیلوگرم در هکتار پتاسیم بیشترین شاخص برداشت جو حاصل شد (1/36 درصد) که با عدم کاربرد کود پتاسیم شاخص برداشت به 32 درصد کاهش یافت. بیشترین تعداد پنجه بارور در ترکیب تیماری 7 روز یکبار آبیاری + 200 کیلوگرم پتاسیم (3.9 عدد) و کمترین تعداد پنجه بارور در ترکیب 21 روز یکبار آبیاری + عدم کاربرد پتاسیم (1.2 عدد) حاصل شد. مقایسه میانگین دورهای مختلف آبیاری نشان داد بیشترین و کمترین وزن هزار دانه جو به ترتیب در دورهای آبیاری 7 و 21 روز یکبار آبیاری و برابر با 36.7 و 38.7 گرم به دست آمده است. این نتایج نشان داد تنش خشکی اثرات منفی بسیار معنیداری بر وزن هزار دانه دارد. در میان سطوح مختلف کاربرد سولفات پتاسیم تیمار عدم کاربرد پتاسیم کمترین (9/30 گرم) و تیمار 300 کیلوگرم در هکتار بیشترین (34 گرم) وزن هزار دانه را به دست آمد. نتیجه گیری بررسی نتایج نشان داد در صورت عدم محدودیت آبی میتوان 7 روز یکبار آبیاری را برای حصول به حداکثر عملکرد این گیاه زراعی توصیه نمود. نتایج نشان داد، جو بدون پوشینه میتواند تنش خفیف آبی را با کاهش عملکرد نسبتاً اندک تحمل نماید، لذا در مناطق کویری و خشک که با محدودیت شدید منابع آبی روبرو است میتوان با 14 روز یکبار آبیاری عملکرد قابل قبولی نسبت به شرایط بدون تنش به دست آورد. همچنین کاربرد کودهای پتاسیمی توانست خصوصیات زراعی گیاه را از جنبههای مختلف بهبود بخشد و اثرات منفی تنش خشکی را کاهش دهد. ازآنجاکه ازنظر آماری تفاوت معنیداری بین تیمار 200 و 300 کیلوگرم سولفات پتاسیم مشاهده نشد به منظور کاهش اثرات منفی زیست محیطی کاربرد کودهای شیمیایی کاربرد 200 کیلوگرم در هکتار پتاسیم را میتوان برای حصول به حداکثر عملکرد این گیاه زراعی توصیه نمود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحمل به خشکی؛ جوی بدون پوشینه؛ دور آبیاری؛ سولفات پتاسیم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,369 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,418 |
||