تحلیل رفتار اجرایی نوازندگان، بر اساس نشانه های نوازندگی در منابع مکتوب و مواد فرهنگیِ قرون میانی اسلامی | ||
| نگارینه هنر اسلامی | ||
| دوره 11، شماره 27، 1403، صفحه 216-236 اصل مقاله (1.81 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/nia.2024.7829.1860 | ||
| نویسندگان | ||
| علی رستمی1؛ محمداسماعیل اسمعیلی جلودار* 2 | ||
| 1دانش آموخته کارشناسی ارشد باستان شناسی دانشگاه تهران | ||
| 2دانشیار گروه باستان شناسی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| کموبیش تمامی یافتههای فرهنگی که از لایههای باستانشناسی پدیدار میگردند، در بیان اندیشه و تفکر ویژهی آدمی وارد میدان تحلیل میشوند. یافتههای آراسته به نشانههای موسیقی دربردارندهی مفاهیمی چون مورفولوژی، سازشناسی، چگونگی شیوههای اجرایی ابزارهای موسیقایی و مسائل دیگر هستند. ازاینرو این نوشته در راستای سبکها و ساختارهای نوازندگی کهن ِمکتوم مانده، با یک تسلسل تاریخی کارآمد و با دو رویکرد باستانشناسی موسیقی و آیکونوگرافی موسیقی سمتوسو گرفته است. امروزه در امر نواختن تقریباً تمامی نوازندگان برای ارائهی سُنُریتهی ویژه، نوازندگی خاصی را اجرا میکنند. بدین گونه پژوهش حاضر برای دستیابی به ساختار نوازندگیها در قرون 3 تا 7 ه.ق، دادههای باستانشناسانه و منابع دستاول موسیقی را در اولویت بررسی خود قرار داده است. هدف پژوهش، نگاه موسیقایی به دادههای فرهنگی، شناسایی تفاوتها در نوع نوازندگی و استخراج سبکهای مکاتب گوناگون در قرون میانی اسلامی است. پرسش اصلی پژوهش این است که واقع-گرایی ِشیوههای اجرایی سازهای موسیقایی بر مادههای فرهنگی، در گسترهی دید تصویرگر تا چه اندازه صحیح و با واقعیت تطابق دارد که بتواند تفاوتهای اجرایی نوازندگان را آشکار کند؟ پژوهش حاضر تقریباً با استفاده از تمامی دادهها (نه صرفاً نسخ خطی) به شیوههای اجرایی نوازندگان در قرون نامبرده پرداخته که تاکنون در نهاد دادههای فرهنگی محفوظ بودهاند؛ چنانکه 41 یافته از میان 98 دادهی باستانشناسی که از نوع کاسه، بشقاب، بطری، مرکبدان، قالب سفالی و گچی، مجسمه، کاشی و نسخ خطی هستند، آثار مادی این پژوهش را تشکیل میدهند. این دادهها با روشهای کتابخانهای و موزهای گردآوریشده و با دیدگاه تاریخی، توصیفی-تحلیلی و تطبیقی-کاربردی مورد موشکافی و تحلیل قرارگرفتهاند. نتایج نشان میدهد موسیقی و اصول نوازندگی موسیقیدانان در طول قرون میانی اسلامی باوجود محدودیتهاییْ هیچگاه متوقف نشده و در قالب هنرهای دیگر معرفی شدهاند. نوآوری و تفکر موسیقایی نوازنده در ارائهی صدادهی اختصاصی چنان برازنده و سزاوار ظاهرشده که افراد عالیرتبه و عام، هنرمندان سلطنتی و کوچهبازاری ِتحت تأثیر را تشویق و تحریک به ثبت رفتار اجراییاش بر مواد خام باارزش کرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابزارموسیقی؛ نوازندگی؛ سُنُریته؛ دوران اسلامی؛ باستانشناسی موسیقی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 634 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 438 |
||