مقایسه پاسخ سه گونه کنجد، خرفه و شاهدانه در مراحل مختلف رشد به تنش کم آبی | ||
| تنشهای محیطی در علوم زراعی | ||
| مقاله 7، دوره 15، شماره 1، بهار 1401، صفحه 79-92 اصل مقاله (483.48 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/escs.2020.3536.1872 | ||
| نویسندگان | ||
| مشیرالحق عابدی1؛ محمد جواد ثقه الاسلامی* 2؛ سید غلامرضا موسوی2؛ رضا برادران2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زراعت، گروه کشاورزی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند | ||
| 2دانشیار زراعت، مرکز تحقیقات کشاورزی، گیاهان دارویی و علوم دامی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند | ||
| چکیده | ||
| این آزمایش با هدف بررسی مقایسه پاسخ سه گونه کنجد، خرفه و شاهدانه در مراحل مختلف رشد به کمآبی، در دو قسمت جوانهزنی و مزرعهای انجام شد. آزمایش مزرعه ای بهصورت اسپلیت پلات بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در دو سال زراعی 1396-1395 و 1397-1396 در شهرستان سربیشه انجام شد. سطوح آبیاری بر اساس پتانسیل تبخیر و تعرق در سه سطح 40، 70 و 100 درصد به عنوان کرتهای اصلی و سه گونه گیاهی کنجد، خرفه و شاهدانه در کرتهای فرعی مورد آزمایش قرار گرفتند. آزمایش جوانه زنی بهصورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار بهمنظور بررسی اثر تنش خشکی (در چهار سطح صفر، 3-، 6- و 9- بار) و سیلیکات سدیم (در سه سطح صفر، 1.5 و 3 میلی مولار) بر شاخصهای جوانه زنی این سه گیاه انجام شد. صفات مهم اندازهگیری شده در آزمایش جوانهزنی درصد و سرعت جوانهزنی و میزان کلروفیل و پرولین گیاهچه و در آزمایش مزرعهای عملکرد دانه و بیولوژیک، ارتفاع بوته، شاخص برداشت و همچنین میزان کلروفیل و پرولین برگ بود. بیشترین درصد جوانه زنی در پرایمینگ بذر با غلظت 1.5 میلی مولار سیلیکات سدیم در گیاه خرفه بود. پرایمینگ بذور با سیلیکات سدیم در سطح 1.5 میلی مولار در سطوح خشکی باعث افزایش میانگین شاخص وزنی بنیه گیاهچه گردید. میزان کاهش عملکرد دانه بر اثر کمآبیاری (تیمار 40 درصد) در سال اول در گیاهان کنجد، شاهدانه و خرفه به ترتیب 18.2، 29.2 و 23.3 درصد بود و این مقادیر برای سال دوم 16.3، 27.3 و 25.0 درصد محاسبه شد. در بین گیاهان مورد آزمایش، خرفه دارای بیشترین محتوی کلروفیل کل در مقایسه با کنجد و شاهدانه بود. بهطورکلی اگرچه خرفه بیشترین عملکرد دانه را داشت، اما میزان کاهش عملکرد دانه تحت شرایط کمآبیاری در کنجد کمترین و در شاهدانه بیشترین مقدار بود. درمجموع، نتایج آزمایش جوانه زنی و مزرعه ای نشان داد خرفه با توجه به ویژگیهای مورفو-فیزیولوژیکی، به کمآبی متحملتر بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پرایمینگ بذر؛ درصد جوانه زنی؛ سیلیکات سدیم؛ شاخص بنیه گیاهچه؛ کلروفیل | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,289 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 860 |
||