ارزیابی تحمل به خشکی تودههای بومی گندم نان با استفاده از شاخصهای مبتنی بر عملکرد و شاخص انتخاب یکپارچه | ||
| تنشهای محیطی در علوم زراعی | ||
| مقاله 1، دوره 14، شماره 4، زمستان 1400، صفحه 873-886 اصل مقاله (1.06 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/escs.2021.3482.1865 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه باوندپوری* 1؛ عزت اله فرشادفر2؛ محسن فرشادفر3 | ||
| 1دانشجوی دکترای اصلاح نباتات، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه | ||
| 2استاد گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه | ||
| 3دانشیار گروه کشاورزی دانشگاه پیام نور | ||
| چکیده | ||
| برای ارزیابی تحمل به خشکی 25 ژنوتیپ گندم، پژوهشی در سالهای 1395 تا 1396 بر اساس طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط تنش و بدون تنش در دانشگاه رازی کرمانشاه انجام شد. شاخصهای بررسیشده شامل: شاخص حساسیت به تنش، شاخص عملکرد، تحمل تنش، میانگین هندسی بهرهوری، میانگین هارمونیک، تحمل تنش تغییریافته، مقاومت به خشکی، حساسیت به خشکی، پاسخ به خشکی، تحمل تنش غیر زیستی، کارایی نسبی، شدت تنش اشنایدر و میانگین نسبی عملکرد بودند. بین ژنوتیپها اختلاف معنیداری بر اساس شاخصها و عملکرد در هر دو محیط وجود داشت. بین شاخصهای GMP، STI، HMP، MSTI، MRP،MP، YI و REI با عملکرد در محیطهای بدون تنش و تنش همبستگی معنیدار و مثبت وجود داشت. ژنوتیپهای شماره 10 (WC.4987) و 15 (WC.47638) بر اساس شاخصهای STS و ISI بهعنوان ژنوتیپهای برتر تعیین شدند. بر اساس بایپلات بهدستآمده از مؤلفه های اصلی اول و دوم ژنوتیپهای 24، 11، 4، 22، 21، 12 و 16 به علت نزدیکی با شاخصهای برتر، برای هر دو شرایط مناسب هستند. نتایج تجزیه به مؤلفههای اصلی در شاخصهای تحمل به خشکی نشان داد که دو مؤلفه اول (57.21 درصد) و مؤلفه دوم (41 درصد) رویهم 98.21 درصد واریانس را توجیه کردند. به دلیل اختلاف در نتایج، برای دقت بیشتر از رتبهبندی استفاده به عمل آمد. در رتبهبندی بر اساس مجموع رتبهها، میانگین رتبهها و انحراف معیار رتبهها، ژنوتیپ های شماره 8، 10 و 15 دارای بهترین رتبه بودند و به عنوان ژنوتیپهای مقاوم به خشکی و ژنوتیپهای 4، 11 و 22، ژنوتیپهای حساس شناخته شدند. درنتیجه، از این ژنوتیپها میتوان برای تلاقی و تجزیه ژنتیکی برای مقاومت به خشکی از طریق روشهایی مثل تجزیه دی آلل، نقشهیابی، انتخاب به کمک مارکر و ... استفاده نمود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بای پلات؛ تنش خشکی؛ شاخصهای تحمل خشکی؛ گندم نان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,473 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,107 |
||