ایجاد تنوع بهوسیله موتاسیون و شناسایی ژنوتیپ های جدید متحمل به تنش خشکی از طریق آمیزش برنج طارم بومی و موتانت | ||
| تنشهای محیطی در علوم زراعی | ||
| مقاله 1، دوره 14، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 279-291 اصل مقاله (570.72 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/escs.2020.2771.1722 | ||
| نویسندگان | ||
| مهناز کاتوزی1، 2؛ سعید نواب پور* 3؛ حسین صبوری4؛ علی اکبر عبادی5 | ||
| 1دانشجوی سابق دکتری، کشاورزی هسته ای، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| 2گروه اپی ژنتیک، بیوتکنولوژی و اصلاح نباتات، مرکز تحقیقات اگروسکوپ، سوئیس | ||
| 3دانشیار گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| 4دانشیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبدکاووس | ||
| 5استادیار پژوهش مؤسسه تحقیقات برنج کشور | ||
| چکیده | ||
| به منظور بررسی واکنش 352 خانواده برنج حاصل از آمیزش طارم بومی و موتانت در شرایط غرقاب و تنش کم آبی، دو آزمایش جداگانه در قالب طرح لاتیس در شرایط نرمال و کم آبی در سه تکرار در شهرستان بابل در سال زراعی 1397 ارزیابی شدند. تعداد روز تا گلدهی و رسیدگی، زیست توده، ارتفاع گیاه، تعداد پنجه بارور، تعداد کل پنجه در بوته، طول و عرض برگ پرچم، طول خروج از غلاف، قطر ساقه، طول خوشه، وزن خوشهها، وزن خوشه اصلی، وزن ساقه، وزن دانههای پر، وزن دانههای پوک، تعداد دانه پر، تعداد دانه پوک، تعداد خوشچه اولیه، تعداد خوشچه ثانویه و میزان لوله شدن و سوختگی برگها ثبت شدند. کاهش عملکرد در شرایط تنش کم آبی به کاهش اجزاء عملکرد دانه به ویژه باروری مرتبط بود. رگرسیون مرحلهای نشان داد که در شرایط غرقاب وزن صد دانه، تعداد پنجه، باروری و ضخامت ساقه و در شرایط خشکی لوله شدن برگ و میزان سوختگی مهمترین صفات تاثیر گذار در عملکرد دانه بودند. تجزیه به عاملها تنوع و تغییرات عملکرد را در شرایط غرقاب و کم آبی در 5 عامل خلاصه نمود. در شرایط غرقاب عامل اول، دوم، سوم، چهارم و پنجم به ترتیب تعداد، عملکرد و میزان باروری، طول، ابعاد دانه و زمان و در شرایط کم آبی عامل اول، دوم، سوم، چهارم و پنجم به ترتیب فیزیولوژی، تعداد، طول، ابعاد دانه و زمان نامگذاری شدند. تجزیه خوشهای این بررسی خانوادههایی را در شرایط کم آبی شناسایی نمود که با حداقل سوختگی برگ و حداکثر تعداد دانه، وزن دانه و تعداد خوشه تحمل مناسبی را از خود نشان دادند. از این خانواده میتوان به عنوان منبع بسیار مناسبی برای سایر برنامههای اصلاحی استفاده نمود. این بررسی نشان داد که میتوان از موتاسیون به عنوان روشی بسیار مناسب برای ایجاد تنوع و تولید ارقام متحمل به تنش خشکی استفاده نمود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| برنج؛ تجزیه به عاملها؛ تجزیه خوشه ای؛ کمآبیاری؛ موتانت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,795 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 860 |
||