ارزیابی واکنش برخی ژنوتیپهای برنج (Oryza sativa L.) به تنش شوری در مرحله گیاهچه ای | ||
| تنشهای محیطی در علوم زراعی | ||
| مقاله 21، دوره 13، شماره 4، زمستان 1399، صفحه 1293-1306 اصل مقاله (728.39 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/escs.2020.2468.1649 | ||
| نویسندگان | ||
| احمد مجیدی مهر* 1؛ رضا امیری فهلیانی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده تولیدات گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ، گرگان | ||
| 2استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج | ||
| چکیده | ||
| برنج از مهمترین محصولات کشاورزی ایران و جهان است و شوری یک عامل محدودکننده مهم در تولید این محصول است. در این آزمایش 11 ژنوتیپ برنج بهصورت کرتهای خرده شده در قالب طرح پایه بلوک کامل تصادفی با 3 تکرار در تابستان 1391 در مزرعه دانشکده کشاورزی دانشگاه یاسوج، انجام گرفت. کرت اصلی تنش شوری در 4 سطح (0، 44، 88 و 132 میلی مولار) و کرت فرعی شامل 11 ژنوتیپ برنج (غریب، محلی یاسوج، چمپا و شهری لوداب، 304، لنجان عسکری، کامفیروز، دمسیاه ممسنی، موسی طارم، حسن سرایی و دولار) بود. صفات مورد ارزیابی شامل شاخص های فلورسانس کلروفیل (به ترتیب F0 ، Fm ، Fv و Fv/Fm)، سبزینگی، قندهای محلول، پرولین و پروتئین برگ و عملکرد دانه بودند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که صفات شاخصهای فلورسانس کلروفیل (به ترتیب F0 ، Fm ، Fv و Fv/Fm)، سبزینگی، قندهای محلول، پرولین و پروتئین برگ تحت تأثیر اثر متقابل شوری و ژنوتیپ قرار گرفتند. با افزایش شدت تنش، تجمع پرولین، پروتئین و قندهای محلول برگ در گیاهان تحت سطوح شوری افزایش یافت، ولی ژنوتیپها از این نظر با هم اختلاف داشتند. افزایش سطح تنش شوری سبب کاهش محتوای نسبی کلروفیل و عملکرد دانه گردید. مقایسه میانگین های ژنوتیپ های برنج نشان داد که بیشترین عملکرد دانه مربوط به ژنوتیپ لنجان عسکری و کمترین آن به ژنوتیپ دولار تعلق داشت. در تجزیه خوشه ای با روش حداقل واریانس وارد در شرایط تنش شوری، ژنوتیپها در 4 گروه قرار گرفتند و بالاترین فاصله ژنتیکی بین خوشه اول و چهارم مشاهده شد که میتوان از ژنوتیپهای این دو خوشه برای برنامه اصلاحی مثل هتروزیس و تفکیک متجاوز استفاده کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تجزیه خوشهای؛ پرولین برگ؛ سبزینگی؛ همبستگی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,290 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 908 |
||