ارزیابی مزرعهای تنش کوتاهمدت گرما در قبل و بعد از گلدهی بر کربوهیدراتهای محلول گندم نان بهاره (.Triticum aestivum L) در شرایط آبوهوایی اهواز | ||
| تنشهای محیطی در علوم زراعی | ||
| مقاله 21، دوره 13، شماره 1، بهار 1399، صفحه 263-271 اصل مقاله (462.08 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/escs.2019.1835.1432 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا برجیان بروجنی* 1؛ عبدالمهدی بخشنده2؛ سید عطاالله سیادت2؛ خلیل عالمی سعید2؛ محمدرضا جلال کمالی3 | ||
| 1دانشجوی سابق دکتری زراعت دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان | ||
| 2گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان | ||
| 3مرکز بینالمللی اصلاح ذرت و گندم (CIMMYT)، کرج | ||
| چکیده | ||
| بهمنظور بررسی دورههای کوتاهمدت تنش گرما بر محتوای کربوهیدرات محلول دم گل آذین و اندازه دانه گیاه گندم در مزرعه آزمایش حاضر در سال زراعی 94-1393 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان به صورت بلوک-های نواری در سه تکرار اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل چهار ژنوتیپ گندم بهاره بود. تنش گرما (حداکثر 35 سانتیگراد) با نصب اتاقکهای تولید تنش حرارتی بر روی کرتها اعمال گردید. بوتههای گندم به مدت سه روز متوالی در مرحله ظهور سنبله (H1) ، و یا در ابتدای تشکیل دانه (H2) ، در معرض تنش گرما قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد اختلافات معنیداری در سطوح تنش گرما و صفات ژنوتیپها وجود دارد. تنش گرما (H1 یا H2 ) باعث کاهش معنیدار وزن تکدانه و تعداد دانه در سنبله گردید. وزن تکدانه در بین ژنوتیپهای تحت تنش دو هفته پس از گردهافشانی بین 4.5 تا 17 درصد کاهش یافت. بر اساس تعداد دانه در سنبله و وزن هزار دانه ژنوتیپهای اترک، چمران و اروند متحمل به گرما شناخته شدند. تنش گرما (میانگین H1 و H2) حداکثر محتوای کربوهیدرات محلول دم گل آذین را 26 درصد و میزان انتقال آن را 15 درصد کاهش داد. کاهش معنیدار کربوهیدرات محلول دم گل آذین از 21 روز پس از گردهافشانی شروع شد. کاهش در وزن تکدانه و در بین ژنوتیپها بهطور منفی با حداکثر محتوای کربوهیدرات محلول دم گل آذین ارتباط داشت. در همه ژنوتیپها انتقال بیشتر کربوهیدرات در شرایط تنش با افزایش اندازه دانه همراه بود. در این آزمایش همبستگی معنیداری بین تعداد دانه در سنبله با وزن تکدانه و میزان کربوهیدرات انتقال یافته به دست نیامد. نتایج حاکی از آن بود که ژنوتیپهای چمران و اترک با ذخایر کربوهیدرات ساقه بالاتر و انتقال بیشتر آن در رشد و نمو دانه تحت شرایط تنش گرما برتری دارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دم گل آذین؛ قندهای محلول؛ گرما؛ وزن دانه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,337 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 712 |
||