| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 353 |
| تعداد مقالات | 3,956 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,484,545 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,671,491 |
بازتاب شاخصههای مفهومی و بصری نگارگری در آثار نقاشان معاصر ایران | ||
| نگارینه هنر اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/nia.2026.10075.1991 | ||
| نویسندگان | ||
| اکرم پیله چیان* 1؛ فرزانه فرخ فر2 | ||
| 1بلوار امامت، امامت۳۱، بعدازچهارراه اول، پلاک۵۳، واحد۶ | ||
| 2دانشکده هنر دانشگاه نیشابور | ||
| چکیده | ||
| نقاشان معاصر ایران با تلفیق خلاقانه سنّتهای بصری نگارگری و جریانهای هنر مدرن، هویت بصری جدیدی را در عرصه هنرهای تجسمی خلق کردهاند که بررسی آن نیازمند واکاوی دقیق ساختارهای سنّتی در بستر معاصر است. مقاله حاضر با هدف شناسایی و تفکیک شاخصههای مفهومی و بصری نگارگری در آثار این هنرمندان، در پی پاسخ به این پرسش است که در آثار نقاشان معاصر ایران، چه شاخصههای مفهومی و بصری از نگارگری اخذ شده و این عناصر در فرآیند انتقال به نقاشی معاصر، دچار چه تغییرات ساختاری و دگردیسی شدهاند؟ ضرورت این پژوهش از آنجا ناشی میشود که اغلب مطالعات پیشین به بررسیهای تاریخی یا توصیفهای کلی اکتفا کرده و جای خالی یک پژوهش تحلیلی-تطبیقی که به عمق تغییرات ساختاری بپردازد، مشهود است. این تحقیق با روش تحلیلی-تطبیقی و رویکرد کیفی تدوین شده و دادههای آن از طریق مطالعات کتابخانهای و منابع اصیل نظری گردآوری شده است. در این راستا، آثار پنج هنرمند شاخص شامل فرح اصولی، آیدین آغداشلو، اردشیر مجرد تاکستانی، رضوان صادقزاده و علیاکبر صادقی به عنوان نمونههای موردی، بر اساس شاخصههایی نظیر فضای مثالی، رنگ، فرم و فیگوراسیون مورد تحلیل قرار گرفتهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که تعامل این هنرمندان با سنّت نگارگری، فراتر از یک اقتباس صوری یا تقلید تکنیکی است؛ بلکه نوعی دگردیسی مفهومی و ساختاری در عناصر زیربنایی ایجاد شده است. هنرمندان منتخب با بهرهگیری آگاهانه از ویژگیهایی نظیر بیزمانی، فقدان پرسپکتیو غربی و قلمگیریهای ظریف، موفق شدهاند مفاهیم مدرنی همچون زوال تاریخی، نقد هویت، رنج انسانی و سوررئالیسم شخصی را در کالبد زبان بصری سنّت بازآفرینی کنند. در حالی که هنرمندانی چون آغداشلو بر جنبههای تخریبی و زوال سنّت تأکید دارند، افرادی نظیر فرح اصولی، رضوان صادقزاده و علیاکبر صادقی با تغییر کارکرد فیگورها و روایتها، به بیانی معاصر دست یافتهاند. نقاشی معاصر ایران از طریق بازتعریف شاخصههای نگارگری، به توازنی پویا میان میراث بومی و ضرورتهای بیان مدرن رسیده است که در آن، عناصر تزئینی نه به عنوان حاشیه، بلکه به عنوان جزئی از متن اصلی و معناساز عمل کردهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نقاشی معاصر ایران؛ نگارگری ایرانی؛ دگردیسی مفهومی؛ شاخصههای بصری؛ بازنمایی سنّت | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||