پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 353 |
| تعداد مقالات | 3,946 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,404,502 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,615,646 |
شناسایی مؤلفههای بنیادین و ارائه چارچوب مفهومی توانمندسازی روانی دانشجویان: یک مطالعه کیفی | ||
| پژوهش های کیفی در علوم رفتاری | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/qrbs.2026.10988.1169 | ||
| نویسندگان | ||
| امید شکری* 1؛ الهام کوشکی2؛ جلیل فتح آبادی3؛ فاضل ازمل4 | ||
| 1روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 2دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 3دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 4کارشناس ارشد روانشناسی عمومی، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| زمینه: نظام آموزش عالی ایران با چالشهای فزایندهای در حوزه سلامت روان دانشجویان و غلبه سبکهای زندگی تحصیلی بازدارنده (مانند درماندگی آموختهشده و فرسودگی) مواجه است. مدلهای رایج توانمندسازی که عمدتاً خاستگاهی غربی و صنعتی دارند، به دلیل عدم تناسب با بافت فرهنگی و تربیتی دانشگاههای ایران، در تبیین جامع این وضعیت و ارائه راهکارهای پایدار ناتوان بودهاند؛ لذا تدوین یک الگوی بومی برای گذار از رویکردهای آسیبشناختی به رویکردهای رشدمحور ضروری است. هدف: پژوهش حاضر با هدف واکاوی پدیدارشناختی دیدگاههای خبرگان جهت شناسایی مؤلفههای بنیادین و ارائه چارچوب مفهومی جامع «توانمندسازی روانی دانشجویان» در بستر آموزش عالی ایران انجام شد. روش: این مطالعه با رویکرد کیفی و روش «تحلیل مضمون» اجرا گردید. جامعه آماری شامل متخصصان و اعضای هیئتعلمی روانشناسی و مشاوره دانشگاههای دولتی شهر تهران بود که ۵ نفر از آنان با روش نمونهگیری هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها، مصاحبه نیمهساختاریافته عمیق بود. دادههای حاصل با استفاده از روش شش مرحلهای Braun & Clarke (2006) کدگذاری شدند و روایی آنها بر اساس معیارهای چهارگانه (1985) Lincoln & Guba (باورپذیری، انتقالپذیری، اطمینانپذیری و تاییدپذیری) مورد تأیید قرار گرفت. یافتهها: تحلیل دادهها منجر به استخراج ۱۹۰ کد اولیه، ۱۳ مضمون پایه و ۲ مضمون سازماندهنده گردید. مضمون سازماندهنده اول تحت عنوان «توانشهای شناختی» شامل مؤلفههای ارزیابی شناختی، راهبردهای مقابله، اسنادهای علّی، تابآوری، خودکارآمدی، امید و آمایه ذهنی است. مضمون سازماندهنده دوم با عنوان «توانشهای هیجانی-اجتماعی» شامل هدفگزینی اجتماعی، پرطاقتی، نظمبخشی هیجانی، مدیریت تعارض، خود/دگر شفقتورزی و معنایابی میباشد. در نهایت، شبکه مضامین در قالب سازه فراگیر «سرمایه روانشناختی بومی» مفهومپردازی شد که فراتر از مدل کلاسیک لوتانز، بر مؤلفههای ارتباطی تأکید دارد. نتیجهگیری: نتایج نشان داد که توانمندسازی روانی فرایندی تکبعدی نیست، بلکه حاصل همافزایی «بازمهندسی نظام باورها» و «معماری روابط اجتماعی» است. مدل مستخرج نشان میدهد که هر یک از مؤلفههای شناساییشده (مانند شفقتورزی و اسنادهای تلاشمحور) به عنوان پادزهری اختصاصی برای رفتارهای ناسازگار تحصیلی عمل میکنند و مراکز مشاوره میتوانند بر مبنای این چارچوب، مداخلاتی اثربخش برای ارتقای سرزندگی تحصیلی طراحی نمایند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| توانمندسازی روانی؛ سرمایه روانشناختی؛ دانشجویان؛ تحلیل مضمون؛ سلامت روان؛ تابآوری؛ شفقتورزی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||
نماد الکترونیک
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب