| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 375 |
| تعداد مقالات | 3,894 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,313,952 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,554,265 |
واسنجی منطقهای روش هارگریوز-سامانی و پیشنگری تبخیر-تعرق پتانسیل در ایران تحت سناریوهای تغییر اقلیم | ||
| مجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 09 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/jdcr.2026.10664.1197 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد محمدلو* 1؛ عبدالرضا بهره مند2؛ شروان قراری3؛ امیر سعدالدین2؛ ایمان بابائیان4 | ||
| 1دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری- آب | ||
| 2گروه آموزش آبخیزداری و مدیریت و کنترل بیایان دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| 3گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه کلگری، کلگری، آلبرتا، کانادا | ||
| 4مرکز تحقیقات اقلیم، پژوهشکده هواشناسی و علوم جوی، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| تبخیر-تعرق پتانسیل (ET₀) از مؤلفههای اساسی چرخه آب است که به شدت تحت تأثیر تغییر اقلیم قرار میگیرد. در این پژوهش، روش هارگریوس-سامانی (HS) برای اولین بار در ایران با دادههای ۱۵۲ ایستگاه سینوپتیک (۱۹۹۵-۲۰۱۴) و با روش مرجع پنمن-مونتیث فائو (FAO56) به صورت منطقهای کالیبره شد. چهار رویکرد کالیبراسیون (روزانه و ماهانه، خطی و درجه دوم) روی دادههای شش ناحیه اقلیمی-ارتفاعی ارزیابی گردید. روش خطی ماهانه با میانگین ضریب تبیین ۰.۸۹ و میانگین RMSE معادل ۰.۷۷ میلیمتر بر روز به عنوان بهترین گزینه انتخاب شد. ضرایب اصلاحی برای شش ناحیه محاسبه و در برآورد ET₀ آینده (۲۰۳۰-۲۰۹۰) با سه مدل CMIP6 (ACCESS-CM2، IPSL-CM6A-LR، CNRM-CM6-1) و سه سناریوی SSP1-2.6، SSP2-4.5، SSP5-8.5 به کار رفت. نتایج نشان میدهد ET₀ در تمام ایران افزایش مییابد. میانگین افزایش در آینده دور (۲۰۷۱-۲۰۹۰) بین ۵۸ تا ۱۲۹ درصد است. مناطق عرض بالا-ارتفاع کم و نواحی مرکزی خشک بیشترین حساسیت را دارند. بیشترین افزایش مطلق در تابستان (تا ۱۵.۵ میلیمتر در ماه) و بیشترین افزایش نسبی در زمستان (تا ۱۸۲ درصد) مشاهده شد. این نتایج هشدار جدی برای افزایش تنش آب در کشاورزی است و لزوم بازنگری الگوهای کشت به ویژه در مناطق خشک مرکزی در تابستان و اتخاذ راهبردهای مدیریت آب سازگار با اقلیم را نشان میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خشکسالیهای آینده؛ SSP؛ روش پنمن–مونتیث؛ کالیبراسیون منطقه ای؛ مدل های اقلیمی CMIP6 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||