پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 373 |
| تعداد مقالات | 3,922 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,353,420 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,578,736 |
تحلیل فقهی و حقوقی بازار معاملات گواهی کربن در ایران | ||
| مطالعات مدیریت توسعه سبز | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/jgdms.2025.10216.1362 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد ندیری* 1؛ علیرضا صادقی2؛ عسگر نوربخش3؛ علیرضا سارنج4؛ محمدرضا جلیلوند3 | ||
| 1عضو هیئت علمی دانشگاه تهران | ||
| 2دانشجوی مقطع دکتری دانشگاه تهران | ||
| 3عضو هیات علمی دانشگاه تهران | ||
| 4عضو هیأت علمی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| تغییرات اقلیمی و افزایش انتشار گازهای گلخانهای در دهههای اخیر به یکی از چالشهای بنیادین جهانی تبدیل شده است. ابزارهای سنتی مانند مالیات آلایندگی و مقررات دستوری، به دلیل دشواری اجرا و کارایی محدود، پاسخگوی این بحران نیستند. در این میان، بازار کربن بهعنوان سازوکاری مبتنی بر عرضه و تقاضا در بسیاری کشورها جایگزینی کارآمد برای سیاستهای زیستمحیطی سنتی بوده است. با این حال، در ایران به دلیل وابستگی اقتصاد به انرژیهای فسیلی، ضعف زیرساختهای نهادی و ملاحظات فقهی و حقوقی، راهاندازی چنین بازاری با چالشهای جدی روبهروست. این پژوهش با هدف بررسی ابعاد فقهی و حقوقی گواهیهای کربن در ایران انجام شده است. پرسش اصلی آن است که آیا این گواهیها از منظر فقه اسلامی دارای مالیت و قابلیت معامله هستند و چگونه میتوان آنها را در چارچوب حقوقی و نهادی کشور مشروعیتبخشی و نهادینه کرد. روش تحقیق کیفی و تحلیلی ـ توصیفی است و دادهها از اسناد بینالمللی، قوانین داخلی و منابع فقهی گردآوری و با رویکرد اجتهادی و تطبیقی تحلیل شدهاند. یافتهها نشان میدهد که گواهیهای کاهش انتشار کربن، در صورتی که مبتنی بر کاهش واقعی آلایندگی و صادره از نهاد ذیصلاح باشند، از منظر فقه اسلامی دارای مالیت و قابلیت نقلوانتقال مشروع بوده و میتوان آنها را در قالب عقودی چون بیع و صلح تفسیر کرد. بررسی حقوقی نیز نشان میدهد که خلأهای قانونی در زمینه تعریف، مالکیت و سازوکارهای معاملاتی این گواهیها، مانع اصلی شکلگیری بازار کربن در ایران است. تدوین قانون جامع بازار کربن و ایجاد نظام یکپارچه اندازهگیری، گزارشدهی و راستیآزمایی (MRV) برای اعتبارسنجی گواهیها ضرورت دارد. بر این اساس، مقاله چارچوبی بومی و اسلامی ـ ایرانی برای بازار کربن پیشنهاد میکند که همزمان ابعاد فقهی، حقوقی و اجرایی را پوشش داده و مسیر نهادینهسازی معاملات کربن در بازار سرمایه ایران را هموار سازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| واژگان کلیدی: "بازار کربن اسلامی"؛ "حقوق تغییرات اقلیم"؛ "سیاستگذاری اقلیمی ایران"؛ "فقه محیط زیستی"؛ "گواهی کاهش انتشار کربن" | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 28 |
||
نماد الکترونیک
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب