پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 370 |
| تعداد مقالات | 3,873 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,219,020 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,499,762 |
خلق اثر هنری و تحول روانی؛ مروری روایی از تحول نگاه روانکاوی به هنر | ||
| پژوهش های کیفی در علوم رفتاری | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 10 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله مروری | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/qrbs.2026.9991.1116 | ||
| نویسندگان | ||
| مهرناز مصباح* ؛ زهره خسروی؛ آزاده طاولی؛ شقایق زهرایی | ||
| گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| چکیده زمینه: رابطهی میان روانکاوی و هنر، تاریخی طولانی و پیچیده دارد.همزمان با تحولات نظریات روانکاوی، نوع نگاه روانکاوی به هنر نیز دچار تحولات فراوان شده است. با وجود این تاریخ طولانی، نظریه های در حال تحول روانکاوی درباره هنر همچنان پراکنده و نیازمند واکاوی نظاممند تاریخی و محتوایی است. هدف: پژوهش حاضر با هدف مرور و تحلیل انتقادی سیر تحولی دیدگاههای روانکاوانه درباره هنر و فرایند خلاقه انجام شده است. روش: این مطالعه به شیوه مرور روایتی و با تلفیق داده های 97 مقاله و کتاب از پایگاههای اطلاعاتی انجام شد. درمرحله اول جستجو ، 2405 مقاله از پایگاههای اطلاعات علمی استخراج شد. در مرحله دوم غربالگری، 594 مقاله برای بررسی چکیده و عنوان و در نهایت تعداد 380 مقاله برای بررسی کامل انتخاب شد که از این تعداد، با اعمال معیارهای ورود و خروج، در مجموع 69 مقاله و 28 کتاب برای ورود به پژوهش انتخاب شدند. و و مرحله نهایی استخراج و سپس تلفیق داده ها بود. یافتهها: یافته های این مرور را می توان به سه دسته تقسیم کرد: نخست، یک ردهبندی سهشاخه و معیارمند از سیر تحول روانکاوی در نگاهش به هنر. دوم مدلی متشکل از چهار مرحله برای تبیین فرایند خلاق از نگاه روانکاوی پست مدرن که در آن چگونگی ترجمه عناصر فرایند خلق اثر هنری به ساز و کارهای تغییر در روان کاوی شرح داده می شود و سوم نقشه ای تطبیقی از ارکان مختلف ساختاری و کارکرد فرایند خلق اثر هنری در تناظر با ارکان مشابه در فرایند روانکاوی و اثرات احتمالی آن بر فرایند روانکاوی نتیجهگیری: این پژوهش مدلی بیناذهنیتی–میدانی (پسابیونی) برای فرایند خلاقه پیشنهاد میکند: ابژههای برانگیزاننده، مواد خام ناهشیار را در «میدان» تعاملِ بخشهای روان هنرمند فعال میسازند. این ناهشیارِ برانگیخته، با میلِ بازتجربه ابژه تحولآفرین و در تعامل با هشیار، متریال و عوامل درون/بیرون، «سومِ هنری» را پدید میآورد، مفهومی الهامگرفته از «سوم تحلیلی» که همزمان همآفرین و مستقل است. سومِ هنری ظرفیتِ «شاهد بودن» را فراهم میکند تا در مسیرِ استعاره/نمادپردازی، معنا ساخته و گسستهای روایتِ روان یکپارچه شود. بدینترتیب، هنر نه محصولِ یک خویشتنِ منفرد، بلکه برآمدِ «میدانی خلاق» و پویاست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| روانکاوی؛ هنر؛ خلاقیت؛ هنردرمانی؛ مرور روایی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 39 |
||
نماد الکترونیک
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب