| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 361 |
| تعداد مقالات | 3,787 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,004,905 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,358,522 |
شمایل شناسی بازتاب مشروعیت فرهنگی در نگاره معراج پیامبر(ص) در نسخۀ فالنامۀ امام صادق(ع) | ||
| نگارینه هنر اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/nia.2026.10444.2011 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین بهروزی پور1؛ خشایار قاضی زاده* 2؛ پرویز حاصلی3 | ||
| 1دانشجوی دکترای تخصصی تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد. تهران، ایران | ||
| 2دانشیار گروه هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد تهران، ایران | ||
| 3استادیار گروه هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| معراج پیامبر(ص) از مضامینی است که با توجه به زمینههای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی موجود در هر دوره، تخیل نگارگران مسلمان را به خود معطوف ساخته و حاصل آن، بازتابهای متفاوت و زیبای بصری و محتوایی این رویداد در نگارگری بوده است. در این پژوهش سعیشده ضمن مطالعة پیکره مبارک پیامبر(ص)، به همراه دیگر پیکرههای مصور شده در نگاره فالنامة امامصادق(ع)، به شناخت عناصر بصری نمادین بکار رفته در این نگاره و دستیابی به اهداف و زمینههای ایجاد این عناصر نمادین، جهت نشان دادن واقعه معراج پرداخته شود. سوالات پژوهش: نمادها و نشانههای مشروعیتبخشی به حکومت شاهطهماسب در دوره دوم حکومت وی در پیکرههای مصور شده در نگاره معراج فالنامةامامصادق(ع)، کدامند؟نمادها و نشانههای ظهور یافته در نگاره معراج فالنامه تحتتأثیر چه گفتمانهایی در دوره شاه تهماسب بودهاند؟ روش تحقیق در پژوهش حاضر به شیوه توصیفی– تحلیلی و با رویکرد آیکونولوژی پانوفسکی صورت میگیرد. روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانهای (اسنادی) صورت گرفته است. در نیمه دوم حکومت شاهطهماسب به علت عُزلتگزینی وی و طرد هنرمندان از دربار و تشدید جریان تفکر دینی- فقهی و نهادینه شدن مفهوم ولایت و امامت توسط محقق ثانی برای اثبات جانشینی علی(ع)، بیان نمادین مقام شاهطهماسب صفوی به عنوان جانشینی به حق در دوران غیبت امامعصر(ع) به روشنی ملاحظه میشود. نگارگر معراج فالنامه، با توجه به عناصر نمادین فرهنگی مصورشده در این نگاره(شیر، شمشیر، حلقه جانشینی، پرچم سبزرنگ، صندل طلایی)، در لایههای پنهان معنایی نگارة خود با توجه به روایات شیعی در باب واقعةمعراج، ضمن اشاره به رابطة محکم بین دین و حکومت، جانشینی به حق شاهطهماسب را به موازات جانشینی به حق علی(ع) از طرف پیامبر(ص) و نظر فُقهای شیعی آن زمان دانسته و کوشش کرده برای وی در نظرگاه مردم کسب مشروعیت و مقبولیت نماید. ظهور نمادهای بکار رفته در این نگاره نیز تحت تأثیر گفتمان شیعی-فقهی حاکم بر نیمۀدوم حکومت شاهطهماسب بودهاست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عناصر نمادین فرهنگی؛ مشروعیت؛ آیکونولوژی؛ نگاره؛ فالنامه امام صادق(ع) | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||