| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 361 |
| تعداد مقالات | 3,785 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,004,129 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,358,000 |
واکاوی ابعاد پنهان احیای قنات های تهران: از منظر بوم شناسی سیاسی شهری | ||
| آبخوان و قنات | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/jaaq.2026.10839.1137 | ||
| نویسندگان | ||
| بهاره فراهانی* 1؛ کیانوش ذاکرحقیقی2؛ مهرنوش حسن زاده2 | ||
| 1گروه شهرسازی، واحد تهران جنوب،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران. | ||
| 2گروه شهرسازی، واحد تهران جنوب،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران | ||
| چکیده | ||
| احیای قناتهای تهران، علیرغم ضرورت اکولوژیکی و تاریخی، با موانع پیچیده اجتماعی-سیاسی مواجه است و رویکردهای صرفاً فنی قادر به تضمین پایداری آن نیستند، زیرا ابعاد پنهانی چون روابط قدرت، انتظارات متعارض، منافع ذینفعان محلی و نهادی، هویت فرهنگی و اجتماعی، قنات را نادیده میگیرند. این شکاف مفهومی و عملی، لزوم واکاوی احیا قنات های تهران را از منظر چارچوب، بومشناسی سیاسی شهری و با بهکارگیری روشهای کمّی پیشرفته، برای کشف ساختار چندبعدی آن آشکار میسازد. دادهها در دو مرحله کیفی (تحلیل محتوای اسناد برای استخراج گویهها) و کمّی (پرسشنامه لیکرت در جامعهای ۳۴ نفره از ذینفعان محلی و نهادی) گردآوری و با نرمافزار SPSS تحلیل شدند. نمونههای مورد مطالعه، قناتهای مهرگرد در منطقه ۱۲ و ناصری در منطقه ۱۱ تهران بودند. یافتههای پژوهش، ساختار پنهان احیای قنات را در سه عامل کلیدی آشکار کرد: ۱) دستاوردهای عملیاتی-مشارکتی، ۲) چالشهای برنامهریزی کلان، و ۳) هویت اجتماعی-فرهنگی قنات. نتایج آزمون مان-ویتنی حاکی از شکاف آماری معنادار بین دیدگاه ساکنان و مسئولان در مؤلفههای ملموسی مانند «مشارکت واقعی» و «توزیع منافع» بود؛ درحالی که در مؤلفههای کلیتری مانند «توجه پروژههای توسعه» این شکاف مشاهده نشد. تفسیر این یافتهها در چارچوب بومشناسی سیاسی شهری نشان میدهد که موفقیت در احیای قناتهای شهری، مستلزم عبور از راهحلهای صرفاً فنی و توجه توأمان به سه عرصه عملکردی-اقتصادی، سیاستگذاری کلان و هویتبخشی اجتماعی است. این پژوهش بر طراحی سازوکارهای نهادی برای تضمین مشارکت مؤثر جامعه محلی و تلفیق دانش بومی با برنامهریزی نوین تأکید میورزد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بومشناسی سیاسی شهری؛ تحلیل عاملی اکتشافی؛ احیای قنات؛ تهران؛ روابط قدرت | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4 |
||