| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 361 |
| تعداد مقالات | 3,773 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,984,113 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,344,675 |
تحلیل نشانهشناختی استعاره نجات در نگارگری صفوی | ||
| نگارینه هنر اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/nia.2026.9304.1945 | ||
| نویسندگان | ||
| ندا شفیقی* 1؛ ابوالقاسم دادور2 | ||
| 1استادیار، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. | ||
| 2استاد، گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا | ||
| چکیده | ||
| صفویان با ایجاد حکومتی یکپارچه و تعریف مذهبی متمایز برای ایران، نقشی محوری در بازسازی هویت فرهنگی و سیاسی ایران ایفا کردند و با فاصلهگیری از قدرتهای همجوار، مسیر جدیدی در تاریخ منطقه گشودند. در این دوره، هنر نگارگری تحت حمایت شاهان، به ابزاری اثرگذار برای بیان ارزشهای زمانه تبدیل شد.پژوهش حاضر، با تمرکز بر دو نگاره کشتی نوح از قصصالانبیا نیشابوری و کشتی تشیع از شاهنامه شاه طهماسب بررسی میکند که چگونه آثار هنری این عصر میتوانند بهعنوان شاهدی بر باورها و ساختارهای اجتماعی آن زمان عمل کنند. هدف از مطالعه، کاوش در لایههای معنایی این آثار و تبیین کارکرد آنها در انعکاس زمینههای فرهنگی و سیاسی دوره صفوی است. پرسش محوری تحقیق بر آن است تا دریابد نگارههای مورد مطالعه چگونه میتوانند دریچهای به فهم اولویتهای اجتماعی آن دوران باز کنند؟ برای پاسخ، از روش توصیفی-تحلیلی مبتنی بر نظریه نشانهشناسی اجتماعی بصری کرس و ون لیوون استفادهشده است و دادهها از طریق تحلیل اسنادی و مشاهده مستقیم گردآوری و تفسیر شدهاند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که این نگارهها فراتر از بازتاب صرف، به مثابه ابزارهایی راهبردی عمل کردهاند. آنها با به کارگیری هوشمندانه منابع نشانهای، مفاهیمی چون رستگاری از طریق اطاعت، رهبری مقدس و انسجام جمعی را طبیعیسازی نموده، مشروعیت حکومت صفوی را به عنوان تنها مسیر نجات، تثبیت کرده اند. این بازنماییها، در بستر تقابل سیاسی و ایدئولوژیک صفویان با رقبای خارجی، به بازتعریف هویت مذهبی و سیاسی ایران یاری رساندهاند. بدینترتیب، مطالعه حاضر گواه پیوندی ناگسستنی میان تولید هنری و پروژه کلان دولتسازی در سپهر سیاسی ایران عصر صفوی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نشانه شناسی اجتماعی؛ نجات؛ کشتی نوح؛ کشتی تشیع؛ نگارگری صفوی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||