پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 361 |
| تعداد مقالات | 3,794 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,029,788 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,377,522 |
واکاوی معنا و فرم در هنر ایرانی: بازتاب ساختارهای ادبیات فارسی در هندسه و زیباییشناسی معماری ایرانی | ||
| مطالعات بین رشته ای ادبیات، هنر و علوم انسانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 فروردین 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/islah.2026.10465.1799 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی نیکنام* 1؛ نگار صالحی علمداری2 | ||
| 1دانشآموختۀ دکترای معماری، مدرس مدعو گروه معماری مؤسسه آموزش عالی غیرانتفاعی ـ غیردولتی رشدیه، تبریز، ایران (نویسندۀ مسئول) | ||
| 2استادیار گروه عمران مؤسسه آموزش عالی غیرانتفاعی ـ غیردولتی رشدیه، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف واکاوی پیوند میان معنا و فرم در بستر هنر ایرانی، به بررسی نسبت ساختارهای ادبیات فارسی با اصول هندسه و زیباییشناسی معماری سنتی ایران میپردازد. در این رویکرد، هنر بهعنوان تجلی وحدت در کثرت در نظر گرفته شده و الگوی زایش فرم از معنا در نظام فکری ایرانی ـ اسلامی مورد تأمل قرار گرفته است. این رویکرد نشان میدهد که مطالعات بینارشتهای، ابزار مؤثری در کشف لایههای پنهان ارتباط میان زبان شاعرانۀ ادبیات و سازمان فضایی معماری است و میتواند چهارچوبی نوین برای فهم جامع هنر ایرانی ارائه دهد. روش تحقیق کیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر تطبیق میان متون شعری ادبیات کلاسیک فارسی و ساختارهای فضایی معماری ایرانی است. بر این اساس، پنج نمونۀ شاخص از معماری سنتی ایران، با نمونههای شعری از مولوی، حافظ، سعدی و نظامی بهعنوان مصادیق تطبیقی انتخاب شدهاند. تحلیلها نشان میدهد که الگوی تناسبات هندسی موجود در آثار معماری یادشده، با مفاهیم کلیدی شعر فارسی چون وحدت و عشق (مثنوی مولوی)، تعادل و اعتدال (غزلیات حافظ) و صعود و کمال (خمسۀ نظامی) و همچنین نظم اخلاقی (گلستان سعدی) همبستگی معنایی دارد. یافتهها، بر همزیستی نظامهای معنا و فرم و کارکرد نمادین هندسه در انتقال مفاهیم فلسفی و عرفانی تأکید میکند و بدینسان، هنر ایرانی را میتوان بازتابی از تعامل عقل و شهود و آمیزهای از زبان شاعرانۀ ادبیات و منطق هندسی معماری دانست. نتیجۀ پژوهش علاوه بر تبیین بنیانهای نظری پیوند معنا و فرم، زمینه را برای تحلیلهای کمی ـ مفهومی در مطالعات میانرشتهای هنر، ادبیات و معماری ایرانی فراهم میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| معنا و فرم؛ شعر فارسی؛ تصویر استعاری؛ هندسه معماری ایرانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 28 |
||
نماد الکترونیک
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب