پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 354 |
| تعداد مقالات | 3,735 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,940,272 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,313,380 |
تحلیل ویژگیهای مضمونی و بصری تصویرسازی در نخستین نسخه چاپسنگی کلیلهودمنه 1282ه.ق؛ محفوظ در مخزن مخطوطات کتابخانه آستان قدس رضوی | ||
| نگارینه هنر اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/nia.2026.9845.1976 | ||
| نویسندگان | ||
| حنانه سادات ایازی1؛ فرزانه فرخفر* 2 | ||
| 1گروه ارتباط تصویری، دانشگاه نیشابور | ||
| 2دانشکده هنر و معماری، گروه ارتباط تصویری، دانشگاه تربیت مدرس، ایران | ||
| چکیده | ||
| کلیلهودمنه، به نثر نصراللهمنشی، از آثار برجسته ادبیات کلاسیک فارسی است که در دورههای مختلف، بهویژه عصر قاجار، بارها به تصویر درآمدهاست. با گسترش چاپسنگی در این دوران، نسخههای متعددی از این اثر پدید آمد که در تصویرسازی آنها شباهتهایی مشاهده میشود. مسئله اصلی پژوهش، بررسی شاخصههای بصری تصاویر نخستین نسخه چاپسنگی کلیلهودمنه (۱۲۸۲ ه.ق) موجود در کتابخانه آستان قدس رضوی و شناسایی سبک هنری تصویرگران آن است. در این راستا، پرسشهای اصلی عبارتند از: چه ویژگیهای مضمونی و بصری در تصاویر نسخه ۱۲۸۲ ه.ق بهکاررفته و چه تفاوت سبکی میان سه تصویرگر آن (میرزا جعفر، محمد باقرخان و عبدالمطلب) وجود دارد؟ هدف پژوهش، تحلیل مؤلفههای تصویری این نسخه و تبیین سبک هنرمندان آن است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر گردآوری دادهها از منابع کتابخانهای و اسنادی است. نتایج پژوهش نشانگر تنوع رابطه متن و تصویر در نسخه کلیلهودمنه ۱۲۸۲ است. علت این امر، حضور سه هنرمند تصویرگر است که سه سبک متفاوت را در تصویرگری این نسخه به نمایش گذاشتهاند. از منظر ساختار روایی، برخی تصاویر تکپلان و برخی چندپلان هستند که بیانگر تلاش تصویرگران برای ایجاد پیوستگی با روایت است. همچنین محدودیتهای فنی چاپسنگی سبب افزایش استفاده از نقوش تزئینی و سایهپردازیهای خطی برای ایجاد عمق و تنوع بصری شدهاست. ترکیببندیها با الگوهای سنتی و اصول نقاشی قاجاری هماهنگاند و توجه به نقاط طلایی و تقسیمبندیهای هندسی مشهود است. در مجموع میتوان اذعان داشت نسخه کلیلهودمنه ۱۲۸۲ نمونه بارزی از گذار تصویرگری ایرانی از سنت نگارگری به بیان چاپی و آغازگر تحول تصویرسازی چاپسنگی محسوب میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هنر قاجار؛ چاپسنگی؛ کلیلهودمنه؛ نسخه 1282ه.ق؛ تصویرسازی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 8 |
||
نماد الکترونیک
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب