پایداری جاذبههای تاریخی و گردشگری اصفهان در سایه تهدید فرونشست زمین: واکاوی عوامل جغرافیایی اثرگذار | ||
| مطالعات مدیریت توسعه سبز | ||
| مقاله 7، دوره 5، شماره 2 - شماره پیاپی 12، تابستان 1405، صفحه 131-152 اصل مقاله (1.53 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/jgdms.2025.9812.1330 | ||
| نویسندگان | ||
| شهره امیدی1؛ حجت صادقی* 2؛ رحمان زندی3؛ فریاد پرهیز4 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد، سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی ، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| 2گروه جغرافیای طبیعی،دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| 3گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| 4دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| فرونشست زمین یکی از مخاطرات مهمی است که میتواند به تخریب سازههای تاریخی و کاهش جذابیت گردشگری شهرهای با ارزش فرهنگی مانند اصفهان منجر شود. پایداری آثار تاریخی و جاذبههای گردشگری اصفهان در معرض تهدید جدی ناشی از فرونشست زمین قرار دارد که شناخت عوامل مؤثر بر این پدیده برای حفاظت و مدیریت بهتر ضروری است. هدف این پژوهش، بررسی میزان فرونشست، تحلیل دقیق عوامل جغرافیایی مؤثر بر فرونشست زمین و بررسی تأثیر آنها بر آسیبپذیری میراث فرهنگی و گردشگری شهر اصفهان است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و کاربردی بوده و با بهرهگیری از دادههای مکانی شامل ارتفاع، شیب، بارش، دما، ترافیک، جمعیت، فاصله از مترو، فاصله از رودخانه و آبهای زیرزمینی انجام شده است. دادهها از منابع مختلف جمعآوری و در پنج مرحله استخراج متغیرها، بررسی وضعیت شهر، گردآوری دادهها، برآورد فرونشست با نرمافزا SNAP و تحلیل رگرسیون خطی چندگانه در محیط R مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج تحلیلهای نهساله (۲۰۱۶–۲۰۲۴) نشان داد که آثار تاریخی اصفهان با شدتهای متفاوتی از فرونشست مواجهاند؛ بهطوری که حمام رهنان با فرونشست تجمعی ۷۱/۲۴ سانتیمتر بیشترین آسیب را دارد. مناطق ۹، ۱۱ و ۱۵ شهر بهعنوان کانونهای اصلی فرونشست شناسایی شدند. مجموع نتیجه رگرسیون نشان داد که عوامل جمعیت، شیب، ترافیک و افت سطح آبهای زیرزمینی تأثیر معناداری بر افزایش فرونشست داشتهاند. این عوامل، بهویژه در نواحی تاریخی و گردشگری، تهدیدی جدی برای پایداری سازهها محسوب میشوند. نتیجهگیری کلی بر لزوم تدوین برنامهریزی جامع و مدیریت پایدار منابع آب و عوامل انسانی تأکید دارد تا از تسریع فرایند فرونشست جلوگیری و حفاظت از میراث فرهنگی و گردشگری اصفهان تضمین شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عوامل جغرافیایی؛ فرونشست زمین؛ پایداری؛ آثار و جاذبه های تاریخی و گردشگری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 504 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 206 |
||