
تعداد نشریات | 22 |
تعداد شمارهها | 326 |
تعداد مقالات | 3,418 |
تعداد مشاهده مقاله | 3,945,190 |
تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,776,857 |
بررسی اثر متقابل ژنوتیپ × محیط در شرایط تنشهای محیطی مختلف با استفاده از تجزیه گرافیکی GGE-biplot در هیبریدهای جدید آفتابگردان | ||
تنشهای محیطی در علوم زراعی | ||
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 08 شهریور 1404 اصل مقاله (1.17 M) | ||
نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/escs.2025.7654.2289 | ||
نویسندگان | ||
امیر قلیز اده* 1؛ مهدی غفاری2؛ حسین احمدی اوچ تپه1؛ مراد چشمه نور3؛ غلامحسین شیراسماعیلی4؛ فرناز شریعتی5 | ||
1استادیار بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان | ||
2دانشیار بخش تحقیقات دانههای روغنی، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج | ||
3محقق، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرمآباد | ||
4استادیار بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان | ||
5استادیار بخش تحقیقات دانههای روغنی، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج | ||
چکیده | ||
ارزیابی هیبریدهای جدید آفتابگردان در شرایط تنشهای محیطی مختلف، در شناسایی و انتخاب هیبریدهای برتر با پتانسل عملکرد بالا و پایدار ضروری میباشد. در این راستا تعداد 18 هیبرید جدید آفتابگردان به همراه رقم زرین تحت شرایط تنشهای محیطی مختلف (بدون تنش، تنش خشکی و تنش شوری) در چهار ایستگاه تحقیقاتی (بروجرد، گرگان، گنبد و اصفهان) در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1401-1402 مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای ارزیابی پایداری و سـازگاری ژنوتیپها در محیطهای مورد بررسی از روش آماری GGE بایپلات با مدل اثر ژنوتیپ + برهمکنش ژنوتیپ × محیط استفاده شد. نتایج تجزیه مرکب عملکرد دانه نشان داد که اثر محیط، اثر ژنوتیپ و اثر متقابل ژنوتیپ × محیط معنیدار بود. اثر محیط، اثر ژنوتیپ و اثر متقابل ژنوتیپ × محیط به ترتیب 94.74، 3.94 و 1.32 درصد تغییرات دادهها را توجیه کردند. نتایج تجزیه اثر متقابل ژنوتیپ × محیط با روش GGE-biplot نشان داد که دو مولفه اول و دوم GGE-biplot، 83.2 درصد از تغییرات کل عملکرد دانه را توجیه کردند. بر اساس نمایش چندضلعی بایپلات، هیبرید H2 در محیط گرگان و هیبریدهای H1، H4 و H16 در محیطهای گنبد، اصفهان و بروجرد، هیبریدهای برتر و با سازگاری خصوصی بالا بودند. بر اساس بایپلات ژنوتیپ فرضی ایدهآل، هیبریدهای H1، H4 و H16 از نظر هر دو عامل پایداری و میانگین عملکرد دانه، بهتر از سایر هیبریدها بودند و سازگاری عمومی بالایی در همه محیطهای مورد بررسی داشتند و میتوان از آنها برای انجام آزمایشات بیشتر از جمله آزمایشات سازگاری استفاده نمود. همچنین نتایج نشان داد که محیط گنبد نزدیکترین محیط به محیط ایدهآل بود و بیشترین تمایز و بیانگری را نشان داد. بنابراین میتوان از محیط گنبد به عنوان محل ارزیابی مناسب برای انتخاب هیبریدهای برتر آفتابگردان استفاده کرد. | ||
کلیدواژهها | ||
آفتابگردان؛ پایداری؛ ژنوتیپ ایدهآل؛ عملکرد دانه | ||
مراجع | ||
Alizadeh, B., Rezaizad, A., Yazdandoost Hamedani, M., Shiresmaeili, G., Nasserghadimi, F., Khademhamzeh, H.R., Gholizadeh, A., 2021. Analysis of genotype × environment interaction for seed yield in winter rapeseed cultivars and lines using multivariate method of additive main effects and multiplicative interaction. Journal of Crop Production and Processing. 11, 95-108. [In Persian with English Summary]. https://doi.org/10.47176/jcpp.11.1.36131 Amiri Oghan, H., Rameeh, V., Faraji, A., Fanaei, H.R., Kazerani, N.K., Rahmanpour, S., 2020. Evaluation of seed yield stability of spring rapeseed genotypes using GGE biplot analysis. Seed and Plant Journal. 36, 207-222. [In Persian with English Summary]. https://doi.org/10.22092/sppi.2020.123205 Ansarifard, I., Mostafavi, K., Khosroshahli, M., Bihamta, M.R., Ramshini, H., 2020. A study on genotype–environment interaction based on GGE biplot graphical method in sunflower genotypes (Helianthus annuus L.). Food Science & Nutrition. 8, 3327-3334. https://doi.org/10.1002/fsn3.1610
Babaei, H.R., Sabzi, H., Razmi, N., 2019. Application of AMMI approach in “Genotype x Environment” interaction analysis and determining yield stability of soybean pure lines (Glycine max L. Merril). Iranian Journal of Field Crop Science. 50, 129-137. [In Persian with English Summary]. https://doi.org/10.22059/ijfcs.2018.240594.654374 Badri, H., Mohammadi, R., Etminan, A., 2018. Study of genotype × environment interaction for grain yield of durum wheat genotypes under rainfed and supplemental irrigation conditions by GGE biplot. Cereal Research. 8, 73-83. [In Persian with English Summary]. https://doi.org/10.22124/c.2018.9127.1365 Da Cruz, D.P., de Amaral Gravina, G., Vivas, M., Entringer, G.C., Rocha, R.S., da Costa Jaeggi, M.E.P., Gravina, L.M., Pereira, I.M., do Amaral Junior, A.T., de Moraes, R., 2020. Analysis of the phenotypic adaptability and stability of strains of cowpea through the GGE Biplot approach. Euphytica. 216, 1-11. https://doi.org/10.1007/s10681-020-02693-9 Dadras A.R., Samizadeh, H., Sabouri, H., 2017. Evaluation of soybean varieties and advanced lines yield under drought stress conditions using GGE biplot analysis. Journal of Crop Breeding. 9, 18-26. [In Persian with English Summary]. https://doi.org/10.29252/jcb.9.23.18 Ghaffari, M., Gholizadeh, A., Andarkhor, S.A., Zareei Siahbidi, A., Kalantar Ahmadi, S.A., Shariati, F., Rezaeizad, A., 2021. Stability and genotype × environment analysis of oil yield of sunflower single cross hybrids in diverse environments of Iran. Euphytica. 217(10),187. https://doi.org/10.1007/s10681-021-02921-w Ghaffari, M., Gholizadeh, A., Rauf, S., 2023. Dissection of genotype-by-environment interaction and stability analysis of major fatty acids in sunflower. Archives of Agronomy and Soil Science. 69, 3184-3200. https://doi.org/10.1080/03650340.2023.2210503 Ghazvini, H., Bagherikia, S., Pour-Aboughadareh, A., Sharifalhossaini, M., Razavi, S.A., Mohammadi, S., GhasemiKalkhoran, M., Fathihafshejani, A., Khakizade, G., 2022. GGE biplot analysis of promising barley lines in the cold regions of Iran. Journal of Crop Improvement. 36, 461-472. [In Persian with English Summary]. https://doi.org/10.1080/15427528.2021.1977448 Gholizadeh, A., Khodadadi, M., 2023. Graphic analysis of genotype, environment and genotype × environment interaction for oil yield in coriander. Environmental Stresses in Crop Sciences. 16, 277-289. [In Persian with English Summary]. https://doi.org/10.22077/escs.2022.4491.2029 Gholizadeh, A., Khodadadi, M., Sharifi-Zagheh, A., 2022. Evaluation of genotype × environment interaction for essential oil yield of coriander genotypes under different irrigation conditions using GGE biplot method. Environmental Stresses in Crop Sciences. 15, 43-52. [In Persian with English Summary]. https://doi.org/10.22077/escs.2020.3574.1878 Hamidou, M., Souleymane, O., Ba, M.N., Danquah, E.Y., Kapran, I., Gracen, V., Ofori, K., 2019. Identification of stable genotypes and genotype by environment interaction for grain yield in sorghum (Sorghum bicolor L. Moench). Plant Genetic Resources. 17, 81-86. https://doi.org/10.1017/S1479262118000382 Hemmati, I., Pourdad, S.S., Choukan, R., 2018. Studying the genotype × environment interaction under different conditions of moisture stress using graphical GGE biplot analysis in synthetic varieties of sunflower (Helianthus annuus L.). Environmental Stresses in Crop Sciences. 11, 471-480. [In Persian with English Summary]. https://doi.org/10.22077/escs.2017.633.1124 Jafari, T., Farshadfar, E., 2018. Stability analysis of bread wheat genotypes (Triticum aestivum L.) by GGE biplot. Cereal Research. 8, 199-208. [In Persian with English Summary]. https://doi.org/10.22124/c.2018.6232.1243 Jamshidmoghaddam, M., Pourdad, S.S., 2013. Genotype × environment interactions for seed yield in rainfed winter safflower (Carthamus tinctorius L.) multi-environment trials in Iran. Euphytica. 190, 357-369. https://doi.org/10.1007/s10681-012-0776-z Jia, C., Wang, F., Yuan, J., Zhang, Y., Zhao, Z., Abulizi, B., Wen, X., Kang, M., Tang, F., 2020. Screening and comprehensive evaluation of rice (Oryza sativa L. subsp. japonica Kato) germplasm resources for nitrogen efficiency in Xinjiang, China. Plant Genetic Resources. 18, 179-189. https://doi.org/10.1017/S1479262120000118 Mahdavi, A.M., Babaeian Jelodar, N., Farshadfar, E., Bagheri, N., 2022. Study of grain yield stability of bread wheat genotypes using non-parametric method and GGE biplot. Environmental Stresses in Crop Sciences. 15, 287-298. [In Persian with English Summary]. https://doi.org/10.22077/escs.2020.3527.1871 Messhenas, M., Najafi Zarini, H., Rameei, V., Ranjbar, G., 2023. Identification of stable and drought-tolerant soybean cultivars using AMMI and GGE biplot analysis. Journal of Crop Breeding. 15, 195-205. [In Persian with English Summary]. https://doi.org/10.61186/jcb.15.47.195 Pourdad, S.S., Jamshidi Mohjadam, M., 2013. Study on genotype × environment interaction through GGE biplot for seed yield in spring rapeseed (Brassica Napus L.) in rain-fed condition. Journal of Crop Breeding. 5, 1-13. [In Persian with English Summary]. https://dorl.net/dor/20.1001.1.22286128.1392.5.12.1.1 Reddy, A.R., Chaitanya, K.V., Vivekanadan, M.V., 2004. Drught-induced responses of photosynthesis and Antioxidant metabolism in higher plants. Journal of Plant Physiology. 161, 1189-1202. https://doi.org/10.1016/j.jplph.2004.01.013 Roodi, D., Ghodrati, G., Kazerani, N., Masoudi, B., 2022. Investigation the yield stability of brassica genotypes (Brassica spp.) under drought dtress by using statistical parameters and GGE biplot graphical methods. Journal of Crop Breeding. 14, 138-147. [In Persian with English Summary]. https://doi.org/10.52547/jcb.14.42.138 Saremi-Rad, A., Mostafavi, K., Mohammadi, A., 2020. Genotype-environment interaction study base GGE biplot method for kernel yield in sunflower (Helianthus annuus L.) cultivars. Journal of Crop Breeding. 12, 43-53. [In Persian with English Summary]. https://doi.org/10.29252/jcb.12.34.43 SAS Institute Inc., 2011. SAS/STAT user’s guide, second edition. SAS institute Inc., cary, Nc. https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=1937032 Shiri, M.R., Bahrampour, T., 2015. Genotype × environment interaction analysis using GGE biplot in grain maize (Zea mays L.) hybrids under different irrigation conditions. Cereal Research. 5, 83-94. [In Persian with English Summary]. https://dorl.net/dor/20.1001.1.22520163.1394.5.1.6.7 SPSS Inc., 2010. SPSS 20. Users Guied. Chicago, USA. https://eio.upc.edu/ca/qui-som/laboratori-de-calcul/manuals-del-sistema/IBM_SPSS_Statistics_Core_System_Users_Guide.pdf Taleghani, D., Saremirad, A., 2022. Investigation of genotype-environment interaction effect on sugar yield and determination of stability of sugar beet (Beta vulgaris L.) hybrids. Journal of Crop Breeding. 14, 103-118. [In Persian with English Summary]. https://doi.org/10.52547/jcb.14.44.103 Temesgen, M., Alamerew, S., Eticha, F., 2015. GGE biplot analysis of genotype by environment interaction and grain yield stability of bread wheat genotypes in south east Ethiopia. World Journal of Agricultural Sciences. 11, 183-190. https://doi.org/10.5829/idosi.wjas.2015.11.4.12763 Yan, W., Kang, M.S., 2003. GGE Biplot Analysis: A Graphical Tool for Breeders, Geneticists and Agronomists. CRC Press, Boca Raton, FL, USA. https://doi.org/10.1201/9781420040371 Yan, W., Hunt, L., Sheng, Q., Szlavnics, Z., 2000. Cultivar evaluation and mega-environment investigation based on the GGE biplot. Crop Science. 40, 597-605. https://doi.org/10.2135/cropsci2000.403597x Yau, S., Ortiz-Ferrara, G., Srivastava, J., 1991. Classification of diverse bread wheat-growing environments based on differential yield responses. Crop Science. 31, 571-576. https://doi.org/10.2135/cropsci1991.0011183X003100030004x | ||
آمار تعداد مشاهده مقاله: 11 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4 |