| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 354 |
| تعداد مقالات | 3,735 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,939,271 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,311,447 |
تحلیل مناقب هفترنگ ابن حسام خوسفی در مدح امام زمان (ع) | ||
| پژوهشنامۀ فرهنگ و ادبیات آیینی | ||
| مقاله 2، دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 8، مهر 1404، صفحه 23-42 اصل مقاله (512.05 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/jcrl.2025.8770.1192 | ||
| نویسنده | ||
| فاطمه بیدختی* | ||
| استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| چکیده رسالت شعر آیینی بیان مسائل اعتقادی است. هر شاعر در انجام این رسالت سبک و روش خاصی دارد. این مقاله به روش توصیفی - تحلیلی شگردهای بلاغی ابن حسام خوسفی در «ترکیببند مناقب هفترنگ امام زمان (ع)» را بررسی میکند. ابتدا به بررسی جداگانة زیباییها و بنمایههای معنایی هفتبند شعر میپردازد؛ سپس نتیجهگیری نهایی را ارائه میدهد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که شاعر قالب ترکیببند هفتبندی با محوریت رنگها را برگزیده و به ترتیب در هر بند رنگهای سفید، سرخ، زرد، سبز، کبود، بنفش و سیاه را در جایگاه ردیف قرار داده و به ترتیبِ بسامد، با بهرهگیری از واجآرایی، تکرار، جناس، استعارة مصرّحه، تناسب، کنایه، تشبیه بلیغ اضافی، تشخیص، تشبیه مفصل، حسن تعلیل، تلمیح، تشبیه بلیغ اسنادی، ایهام، تشبیه تفضیل، تضاد، پارادوکس، به ترتیب بندها به بیان این موضوعات محوری پرداخته است: روشنی عالم به نور امام زمان (ع)، عظمت یافتن دین با مبارزات آن حضرت، مقابله با دشمنان و بیعدالتی و مبارزة مسلحانه، ادامة راه پیامبر و امام علی (ع) و امام حسین (ع) و خونخواهی ایشان و جنگاوری و مبارزه با بیدینان، محو سیاهکاران و شفاعت از شاعر که از پیروان راستین آن حضرت است. شاعر با آشناییزدایی و قاعدهافزایی و خلاقیت، با موفقیت به بیان مؤثر و زیبای مفاهیم موردنظر خود نایل آمده است. واژگان کلیدی: ابن حسام خوسفی، مناقب هفترنگ در مدح امام زمان (ع)، شعر آیینی، ترکیببند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابن حسام خوسفی؛ مناقب هفترنگ؛ مدح امام زمان (ع)؛ شعر آیینی؛ ترکیببند | ||
| مراجع | ||
|
قرآن.
آل بویة لنگرودی، عبدالعلی؛ ورز، لیلا. (۱۳۸۹). «عناصر زیباشناختی سخن از دیدگاه عبدالقاهر زنجانی و بندتو کروچه و آ. ای ریچاردز». فصلنامة لسان مبین (پژوهش عربی). س 2. ش 1. صص 1-32.
الیوت، تی. اس. (1373). دین و ادبیات. ترجمه زهره خطیبی، فصلنامة هنر. ش26. صص 413-420.
امین، حسن. (1387). دانش نامة شعر. تهران: دایرةالمعارف ایرانشناسی.
ابن حسام، محمد بن حسامالدین. (1390). دیوان مولانا محمد بن حسام خوسفی. به اهتمام مرادعلی واعظی. تهران: فکر بکر.
پورنامداریان، تقی. (1381). سفر در مه. تهران: نگاه.
حسنزاده، شهریار. (1386). قافیة ساده. تهران: سپهر کهن.
خاوری، فرشته؛ جدیدالاسلام، حبیب؛ رومیانی، بهروز. (1397). «بررسی و تحلیل ساختار شعر ابن حسام بر اساس نظریة جفری لیچ». مطالعات تطبیقی. س12 ش48. صص 373-401.
سارتر، ژان پل. (1348). ادبیات چیست؟ ترجمه ابوالحسن نجفی. ج1. تهران: کتاب زمان.
شمیسا، سیروس. (1342). بیان و معانی. تهران: فردوس.
شوالیه، ژان و آلن گربران. (1378). فرهنگ نمادها. ترجمه سودابة فضایلی. تهران: جیحون.
شوپنهاور، آرتور. (1375). هنر و زیباییشناسی. ترجمه فؤاد روحانی. تهران: زریاب.
طاهری، حمید و رحمانی، مریم. (1390). «تصویر در شعر سپید». نشریه ادب پارسی معاصر. س1 ش2. صص 89-114.
طباطبایی، سید محمدحسین. (1417ق). المیزان. بیروت: مؤسسه الاعلی للمطبوعات.
غلامرضایی، محمد. (1386). سبکشناسی شعر فارسی از رودکی تا شاملو. چاپ سوم. تهران: جامی (مصدق).
فتوحی، محمود. (1393). بلاغت تصویر. تهران: سخن.
کروتکف، جورج؛ بناپور، هاشم. (1384). «رنگ و عدد در هفتپیکر». زمستان. ش16. صص 38-71.
کروچه، بندتو. (1372). کلیات زیباییشناسی. ترجمه فؤاد روحانی. تهران: علمی فرهنگی.
محسنیانراد، مهدی. (1381). «فرهنگ و زیباییشناسی شهری»، فرهنگ عمومی. ش7. ص 45.
واعظی، مراد علی. (1386). «ابن حسام خوسفی، پردازشگر شعر مذهبی در قرن نهم». فرهنگ خراسان جنوبی. س2 ش4. صص 167-183.
واعظی، مرادعلی؛ مدنی ایوری، سیده طیبه. (1393). «لحن حماسی در اشعار آیینی محمد بن حسام خوسفی»، فصلنامه مطالعات فرهنگی- اجتماعی خراسان. ش31. صص 165-202.
همایی، جلالالدین. (1364). فنون بلاغت و صناعات ادبی. چاپ سوم. تهران: طوس. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 289 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 46 |
||