| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 368 |
| تعداد مقالات | 3,827 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,118,631 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,441,289 |
برنامه های میانمدت در روستاهای پیراشهری: مورد مطالعه روستای کلاته یاوری شهرستان بجنورد | ||
| روستا و توسعه پایدار فضا | ||
| مقاله 10، دوره 6، شماره 4 - شماره پیاپی 24، دی 1404، صفحه 213-238 اصل مقاله (1.65 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22077/vssd.2025.8398.1284 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد احمدی1؛ فروغ خزاعی نژاد* 2؛ حسن پارسی پور3 | ||
| 1استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران | ||
| 2استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشکده علوم انسانی دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران | ||
| 3استادیار جفرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد،بجنورد. ایران | ||
| چکیده | ||
| امروزه شــهرها تـوان فراهـم کـردن زیرسـاختهای لازم بـرای جمعیـت مهاجر روستایی جدیـد را ندارنـد و ایـن عامـل باعـث رانـده شـدن جمعیـت جدیـد بـه سـمت پیرامـون آنهـا می شـود و درنتیجه موجب تبدیـل بسـیاری از روسـتاها بـه کارکـرد سـکونتی خوابگاهـی در مناطق پیراشهری میشـود. ازین جهت، باید توجه ویژهای به روستاهای پیراشهری نمود تا با تقویت آنها، از تبدیل شدن به روستاهای خوابگاهی و ایستا جلوگیری کرد. در این راستا، این پژوهش در نظر دارد با تدوین برنامه 5 ساله برای روستای کلاته یاوری، از مشکلات احتمالی پیشرو به علت مهاجرت زیاد جمعیت جلوگیری کرده و نقش مهم و فعال برای این روستا متصور شود. همچنین، تدوین این برنامه باعث نهادینه شدن اهمیت برنامهریزی و داشتن چشمانداز 5 ساله برای مسؤولین مربوطه، به ویژه شوراها و دهیاری میگردد. روش این پژوهش از نظر ماهیت، توصیفی- تحلیلی میباشد. برای گردآوری اطلاعات نیز از روشهای کتابخانهای و میدانی (پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده) استفاده شده است. همچنین از گروه کانونی و روش کیفی برای تجزیه و تحلیل اطلاعات استفاده گردیده است. قلمرو جغرافیایی این تحقیق، روستای کلاته یاوری از روستاهای حریم شهر بجنورد میباشد. نرخ رشد جمعیت این روستا در 4 دوره سرشماری، 3/7 درصد بوده است که نشان از مهاجرپذیری بالا میباشد. یافتههای پژوهش نشان داد که موقعیت روستای کلاته یاوری در حریم شهر بجنورد باعث شده تا میزان مهاجرت به این روستا افزایش یافته و باعث بروز مسائل و مشکلات زیادی شده است. طبق نتایج SWOT نقاط قوت و تهدید این روستا بیشتر از نقاط قوت و فرصت میباشد. بنابراین مهمترین استراتژی در تدوین راهبردهای توسعه این روستا، استراتژی تدافعی است. طبق نتایج تحقیق، به ترتیب، ایجاد و ارتقاء خدمات، زیرساختها و امکانات مورد نیاز روستا، توسعه بخش صنعتی-کارگاهی روستا، بازنگری و اجرای مرحله دوم طرح هادی روستایی، بهبود وضعیت محورهای ارتباطی به شهر بجنورد و روستاهای اطراف، ارتقاء سطح ایمنی روستا و ارتقاء شاخصهای اجتماعی و فرهنگی روستا، مهمترین راهبردهای توسعه روستای کلاته یاوری هستند. برنامه ریزی روستاهای پیراشهری و توسعه آنها، یک اقدام برد- برد است، چرا که از یک جهت باعث توسعه با برنامه روستا میشود و از سوی دیگر نیازهای شهر مرکزی را تعیین کرده و در صورت نیاز، جمعیت سرریز را به صورت از پیشتعیین شده در خود جای میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| برنامه راهبردی؛ روستاهای پیراشهری؛ کلاته یاوری | ||
| مراجع | ||
|
احمدی منیژه، حیدری محمدتقی ، بیگدلی محمدعلی (1398). تحلیل توسعه یافتگی روستاهای پیراشهر با رویکرد پیوند متقابل مورد: دهستان سهرین زنجان، توسعه فضاهای پیراشهری، 2، 107 – 120، 20.1001.1.26764164.1398.1.2.9.1
اداره کل بنیاد مسکن استان خراسان شمالی (1389). طرح هادی روستای کلاته یاوری. بجنورد
اداره کل راه و شهرسازی استان خراسان شمالی (1398). طرح توسعه و عمران (ناحیهای) خراسان شمالی. بجنورد
اداره کل هواشناسی استان خراسان شمالی (1401). ویژگیهای اقلیمی استان خراسان شمالی. بجنورد
افتخاری، عبدالرضا رکنالدین و مهدوی، داوود (1385). راهکارهای توسعه گردشگری روستایی با استفاده از مدل SWOT دهستان لواسان کوچک. مدرس علوم انسانی، 2 (10)، 30-1، http://hsmsp.modares.ac.ir/article-21-5184-fa.html
افراخته حسن (1399). فضاهای پیراشهری: الگوها، عوامل و پسایندها، مجله توسعه فضاهای پیراشهری، 1(3)، 1-18، 20.1001.1.26764164.1399.2.1.1.8
امکچی، حمیده (1383). شهرهای میانی و نقش آنها در چارچوب توسعه ملی، مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران، تهران، بیتا.
ایزدی, علی , طیب نیا, سیدهادی , کریم زاده, حسین و عینالی, جمشید . (1402). بررسی آثار و پیامدهای سکونتگاه های خلاق در توسعه مناطق روستایی (مطالعه موردی: روستاهای شهرستان رشتخوار)، روستا و توسعه پایدار فضا، 4 (4)، صص 90-112doi: 10.22077/vssd.2023.6177.1175
ایمانی، بهرام و مجیدی، شیما (1403). عوامل پیشبرنده و بازدارنده مدیریت نوین روستایی؛ مورد مطالعه بخش مرکزی شهرستان اردبیل روستا و توسعه پایدار فضا، 5 (2)، صص 36-55، doi: 10.22077/vssd.2024.6453.1193
بخشداری مرکزی شهرستان بجنورد (1401). اطلاعات مالی روستای کلاته یاوری. بجنورد
حجاریان, احمد (1403). بررسی عوامل مؤثر بر تابآوری کالبدی سکونتگاههای روستایی بعد از رخداد سیلاب (مورد مطالعه: شهرستان بروجرد)، روستا و توسعه پایدار فضا، 5 (1)، صص 151-172doi: 10.22077/vssd.2024.6403.1189
حجیپور، محمد (1399). تحلیل فضایی-مکانی سرمایههای معیشتی پیراشهر بیرجند، توسعه فضاهای پیراشهری، 2(4)، 197-219، 20.1001.1.26764164.1399.2.2.12.1
حجیپور، محمد.، رضایی، طاهره.، فال سلیمان، محمود (1402). تورم اقتصادی و رخنه معیشتی در فضاهای پیراشهر بیرجند، پژوهشهای جغرافیایی اقتصادی، 120(4): 47-60. https://jurs.znu.ac.ir/article_709521.html
خزاعی نژاد، فروغ، سلیمانی مهرنجانی، محمد و زنگانه، احمد (1397). ارزیابی زیست پذیری محله های منطقه 12 شهر تهران. جغرافیا و توسعه فضای شهری، 5 (1)، صص 45-70، doi: 10.22067/gusd.v5i1.65128
دانشگاه بجنورد (1401). برنامه توسعه اقتصادی و اشتغالزایی روستایی دهستان زوارم (شهرستان شیروان). سازمان مدیریت و برنامهریزی استان خراسان شمالی. بجنورد
دانشگاه کوثر (1401). برنامه توسعه اقتصادی و اشتغالزایی روستایی دهستان گرمخان (شهرستان بجنورد). سازمان مدیریت و برنامهریزی استان خراسان شمالی. بجنورد
دهقانی, ندا , احمدی, منیژه و فراهانی, حسین . (1403). بررسی اثرات گردشگری بر مناطق روستایی؛ مورد مطالعه بخش مرکزی شهرستان بافت. روستا و توسعه پایدار فضا، 5 (3)، 104-130doi: 10.22077/vssd.2024.7042.1218
دهیاری روستای کلاته یاوری (1401). اطلاعات عمومی روستا. بجنورد
دیوید، فرد آر. (1388). مدیریت استراتژیک. ترجمه علی پارسائیان و سیدمحمد اعرابی، چاپ چهاردهم. تهران، دفتر پژوهشهای فرهنگی
رفیعی مهران، خطیبی سیدمحمدرضا و داودپور زهره (1399)، تبیین مفهوم پیراشهری و عوامل مؤثر در ایجاد و توسعۀ آن، باغ نظر، 17 (92)، صص 5-29، 10.22034/BAGH.2020.194075.4215
زیاری کرامت ا... (1383). مکتب ها نظریه ها و مدل های برنامه و برنامه ریزی منطقه ای، چاپ اول ، یزد ، انتشارات دانشگاه یزد
سازمان جهاد کشاورزی استان خراسان شمالی (1401). ویژگیهای اقتصادی روستای کلاته یاوری. بجنورد
سازمان مدیریت و برنامهریزی استان خراسان شمالی (1397). سند آمایش استان خراسان شمالی. بجنورد
سازمان مدیریت و برنامهریزی استان خراسان شمالی (1397). شناسنامه آبادیهای شهرستان بجنورد. بجنورد
سواری مسلم، اسدی زینب و حسن زاده کبری (1399). تدوین راهبردهای توسعه اشتغال پایدار در مناطق روستایی شهرستان دلفان، راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی/ 7 (31) ، 43-53، 10.52547/jea.7.13.42
شایان، حمید (1382). طرح بهنگامسازی نظام سطحبندی خدماترسانی روستایی، شهرستان اسفراین. سازمان مدیریت و برنامهریزی استان خراسان، دانشگاه فردوسی مشهد
صرافی، مظفر (1379). مبانی برنامه ریزی توسعه منطقهای ، تهران ، انتشارات سازمان مدیریت و برنامهریزی
عاقلی، لطفعلی ( 1400). تحلیلی بر روند اشتغال در مناطق روستایی در ایران، مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی ،2 (4)،81-102، 10.22124/HGSCAJ.2021.19030.1074
عباسی حامد، شاکرمی کیان، چهارراهی مسعود و رومیانی احمد (1400). ارزیابی نقش شهرها در توسعه پایدار روستاهای پیراشهری با رویکرد سناریونویسی مطالعه موردی: شهر خرم آباد و روستاهای پیرامون، جغرافیا وتوسعه، 65 ، 99-126، 10.22111/J10.22111.2021.6530
علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان خراسان شمالی (1401). ویژگیهای جمعیتی روستای کلاته یاوری. بجنورد
گلکار، کورش (1384). مناسبسازی تکنیک تحلیلی سوآت (SWOT) برای کاربرد در طراحی شهری. مجله صفه. 2(41) ، 65-44
مردانی اکرم (1400). ارزیابی کیفیت زندگی در روستاهای پیراشهری مورد: دهستان صادقیه شهرستان نجف آباد، جغرافیا و روابط انسانی، (12)، 408- 418، 10.22034/GAHR.2021.284015.1537
مکانیکی جواد، کیمیایی رضا و اشرفی علی (1401). تحلیل فضایی تغییرات کاربری اراضی سکونتگاههای روستایی پیراشهری بیرجند، فصلنامه روستا و توسعه پایدار فضا، 3(10) ،139 – 121، 10.22077/VSSD.2022.5212.1099
مکانیکی، جواد، فال سلیمان، محمود و علی اکبری,،فاطمه (1403). نهاد دهیاری و توسعه پایدار فضا: مطالعه روستاهای بخش مرکزی شهرستان قاینات، روستا و توسعه پایدار فضا، 5 (4)، doi: 10.22077/vssd.2024.7592.1256
هاشم زهی ضیاالحق، بندریان اسفندیار، اسماعیل نژاد مرتضی (1401). آمایش منطقه ای روستاهای پیراشهری با تاکید بر توسعه صنعت گردشگری (مورد: روستاهای پیرامون نیکشهر، توسعه فضاهای پیراشهری، (7 )، 235 – 248، 20.1001.1.26764164.1401.4.1.13.4
یاسوری، مجید و امامی، سیده فاطمه (1398). مشارکت مردمی و توسعه یافتگی روستایی (مطالعه موردی: دهستان سراوان، شهرستان رشت، استان گیلان). فصلنامه علمی مطالعات برنامهریزی سکونتگاههای انسانی، 16(1)، 15-28
یگانه افشین، طالبی فرد رضا،ملایی محمد (1400). تحلیل زیست پذیری اقتصادی در روستاهای پیراشهری ملکان، فصلنامه توسعه فضاهای پیراشهری، ( 5)، 79- 96 ، 20.1001.1.26764164.1400.3.1.5.9
References
Abbasi, H., Shakermi, K., Chaharahi, M. and Rumiani, A. (2021). Evaluating the role of cities in the sustainable development of peri-urban villages with a scenario writing approach. Case study: Khorramabad city and surrounding villages. Journal of Geography and Development , 19 (65), 99-126. doi: 10.22111/j10.22111.2021.6530[In Persian]
Afrakhteh, H. (2020). Urban peripheral spaces: Patterns, factors and consequences. Preipheral Urban Spaces Development, 2(1), 1-18. [In Persian]
Agheli, L. A. (2021). An analysis of employment trends in rural areas in Iran. Geographical Studies of Coastal Areas Journal, 2(1), 81-102. doi: 10.22124/hgscaj.2021.19030.1074[In Persian]
Agricultural Jihad Organization of North Khorasan Province .(2022). Economic characteristics of the village of Kalateh Yavari. Bojnord[In Persian]
Ahmadi, M. , Heydari, M. T. and Bigdeli, M. A. (2019). Development Analysis of Pirashahr Villages with Economic Integration Approach (Case Study: Sohrain Zanjan Village). Preipheral Urban Spaces Development, 1(2), 107-120. [In Persian]
Amekchi, H .(2004). Intermediate cities and their role in the framework of national development, Center for Urban Planning and Architecture Studies and Research of Iran, Tehran, Bita. [In Persian]
Anabestani, A. & Zolfaghari, M., Tavakolinia, J. (2023). Development of impactful scenarios for smart village approaches on the sustainability of peri-urban settlements of the Metropolis of Tehran (Case study: Villages of Islamshahr County). Journal of Research & Rural Planning, 12(4), 99-124.
Bojnourd University .(2022). Economic Development and Rural Employment Program of Zavaram Rural District (Shirvan City). Management and Planning Organization of North Khorasan Province. Bojnourd. [In Persian]
Central District of Bojnourd County .(2022). Financial information of the village of Kalateh Yavari. Bojnourd. [In Persian]
CHEREJI,. Aurelia-Ioana, M, Cristina, M, Țutui,. D, CHEREJI1, Ioan jr,. Chiurciu, I. (2023). Rural development from policy to politics. National strategic plans and their potential impact on social structural Transformations. Comparative Overview. Case Study Romana Between the European and National Context, Scientific Papers Series Management, Economic Engineering in Agriculture and Rural Development, 23(1)
David, Fred R. (2009). Strategic Management. Translated by Ali Parsaian and Seyyed Mohammad Arabi, 14th edition. Tehran, Cultural Research Office. [In Persian]
Dehghani, N. , Ahmadi, M. and Farahani, H. (2024). Investigating the effects of tourism on rural areas; The case study of the central part of Baft County. Village and Space Sustainable Development, 5(3), 104-130. doi: 10.22077/vssd.2024.7042.1218[In Persian]
General Directorate of Housing Foundation of North Khorasan Province (2010). Guide Plan of Kalateh Yavari Village. Bojnord. [In Persian]
General Directorate of Meteorology of North Khorasan Province (2014). Climatic Features of North Khorasan Province. Bojnord. [In Persian]
General Directorate of Roads and Urban Development of North Khorasan Province (2019). Development and Construction Plan (Regional) of North Khorasan. Bojnord. [In Persian]
Golkar k.(2006). TAILORING SWOT ANALYTICAL TECHNIQUE TO URBAN DESIGN PRACTICE, Soffeh | Volume:15 | Issue:41 Page(s): 44-64
Hajarian, A. (2024). Investigation of Factors Influencing the Physical Resilience of Rural Settlements After Flood Events (Study Case: Borujerd County). Village and Space Sustainable Development, 5(1), 151-172. doi: 10.22077/vssd.2024.6403.1189[In Persian]
Hajipour, M. (2021). Spatial analysis of livelihood capitals in Birjand suburban area. Preipheral Urban Spaces Development, 2(2), 197-219. [In Persian]
Hajipour, M., Rezaei, T. and Falsuliman, M. (1402). Economic inflation and livelihood gap in the peri-urban areas of Birjand. Economic Geography Research , 4 (12), 47-60. [In Persian]
Hashemzehi, Z. , Bandaryan, E. and Esmailnejad, M. (2022). Regional planning of peripheral villages with emphasis on the development of tourism industry (Case: villages around Nikshahr). Preipheral Urban Spaces Development, 4(1), 235-248. [In Persian]
Imani, B. and Majidi, S. (2024). Driving and Inhibiting Factors of Modern Rural Management: A Case Study of the Central District of Ardabil County. Village and Space Sustainable Development, 5(2), 36-55. doi: 10.22077/vssd.2024.6453.1193 [In Persian]
Izadi, A. , Tayebnia, S. H. , Karimzadeh, H. and Aeinali, J. (2023). Analysis of the effects and consequences of creative settlements in the development of rural areas (case study: villages of Rashtkhwar County). Village and Space Sustainable Development, 4(4), 90-112. doi: 10.22077/vssd.2023.6177.1175[In Persian]
Kareemulla. K, and P, ramasundaram, Shalander. K, and C.A. rama rao. (2013). Impact of National Rural Employment Guarantee Scheme in India on Rural Poverty and Food Security, Current Agriculture Research Journal, 1(1), 13-28
Khazainejad, F., Soleimani Mehranjani, M. and Zanganeh, A. (2018). Assessing the livability of neighborhoods in District 12 of Tehran. Geography and Urban Space Development , 5 (1), 45-70. doi: 10.22067/gusd.v5i1.65128[In Persian]
Kosar University of Bojnord .(2022). Economic Development and Rural Employment Program of Garmkhan Rural District (Bojnourd City). Management and Planning Organization of North Khorasan Province. Bojnord. [In Persian]
Lee, T. H., and Jan, F. H. (2019). Can community-based tourism contribute to sustainable development? Evidence from residents’ perceptions of the sustainability, Tourism Management Journal, 70, 368-380. https://doi.org/1016/10/j.tourman.09/2018/003
Management and Planning Organization of North Khorasan Province .(2018). Identification card of settlements in Bojnord County. Bojnord[In Persian]
Management and Planning Organization of North Khorasan Province .(2018). Planning Document of North Khorasan Province. Bojnord[In Persian]
Mardani, Akram. (1400). Assessing the quality of life in peri-urban villages, case: Sadeghieh village, Najafabad city. Geography and Human Relations , 3 (4), 408-418. doi: 10.22034/gahr.2021.284015.1537[In Persian]
Medical Sciences and Health Services of North Khorasan Province (2022). Demographic Characteristics of Kalateh Yavari Village. Bojnord [In Persian]
Mikaniki, J. , Falsolayman, M. and Aliakbari, F. (2024). Rural municipalities and space sustainable development; case study: Central District of Qaenat County. Village and Space Sustainable Development, 5(4), -. doi: 10.22077/vssd.2024.7592.1256[In Persian]
Mikaniki, J. , kimiaee, R. and ashrafi, A. (2022). Spatial analysis of land use Change in Periphery Rural settlements of Birjand. Village and Space Sustainable Development, 3(2), 121-139. doi: 10.22077/vssd.2022.5212.1099[In Persian]
Partridge ، M.D. and Olfert, M.R. and Ali، K. (2009). Towards a Rural Development Policy: Lessons from the United States and Canada, an earlier version of this paper was presented at the 49th Congress of the European Regional Science Association
Rafiei, Mehran, Khatibi, Seyyed Mohammad Reza and Davoudpour, Zohreh. (2019). Explaining the concept of peri-urban and the factors affecting its creation and development. Bagh Nazar , 17 (92), 29-50. doi: 10.22034/bagh.2020.194075.4215[In Persian]
Roknaddin Eftekhari A, Mahdavi D. The solutions of the rural tourism development with SWOT Methods (Case study: Lavasan-E-Koochak. MJSP 2006; 10 (2) :1-31[In Persian]
Saha Atrayee. (2019). Rural employment generation in India: a critical view from Rajasthan, South Asia Research, 39(1), 23–42
Sarafi, M .(1990). Principles of Regional Development Planning, Tehran, Management and Planning Organization Publications [In Persian].
savari M, asadi Z, has K. (2020). Development of Sustainable Employment Development Strategies in Rural Areas of Delfan County. J Entrepreneurial Strategies Agric. 7(13), 42-53. doi:10.52547/jea.7.13.42[In Persian]
Shayan, H .(2003). Plan to update the rural service leveling system, Esfarayen County. Khorasan Province Management and Planning Organization, Ferdowsi University of Mashhad. [In Persian].
Usmanovna, Nazarova Feruza. (2020).Theoretical aspects of developing a strategic plan socio-economic development od rural areas,3, DOI 10.31150/ajebm.Vol3.Iss4.197
Village head of the village of Kalateh Yavari .(2022). General information of the village. Bojnourd. [In Persian].
Wang, K.J; Hong, W.C. (2011). Competitive advantage analysis and strategy formulation of airport city development - The case of Taiwan, Transport Policy, 18 (1): 276-288
yasoori M, emami F.(2021). Popular participation and rural development in the district of Saravan city of Rasht, JOURNAL OF THE STUDIES OF HUMAN SETTLEMENTS PLANNING , Volume:16 | Issue:1 (54) Page(s): 15-28[In Persian]
Yeganeh, A. , Talebifard, R. and Valaei, M. (2021). Analysis of economic viability in suburban villages of Malekan city. Preipheral Urban Spaces Development, 3(1), 79-96. [In Persian]
Ziyari K .(2004). Schools of theories and models of regional planning and planning, first edition, Yazd, Yazd University Press. [In Persian] | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 869 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 26 |
||